I Tjing

INLEIDING

De I Tjing (yijing of Yi) is een oud en respectabel Chinees boek.
"Yi" betekent ondermeer omvormen, veranderen.
"Tjing" is oorkonde of "oud geschrift" of dus "boek".
De I Tjing is "het boek van de veranderingen".

De oudste bronnen van dit orakel-en wijsheidsboek gaan terug tot 1000 jaar voor onze tijdrekening. In 1815 werden de 4900 schriftekens definitief vastgelegd in de zogenaamde "paleiseditie". Het is deze uitgave die de basis vormt voor de hieronder aangehaalde vertaling van Richard Wilhelm, een Duitse predikant en sinoloog die tien jaren aan zijn vertaling heeft gewerkt.

De I Tjing is in China even cultuur-historisch te noemen als de bijbel bij ons. Verder vallen alle gelijkenissen meteen weg. De bijbel is gericht op God en vertelt aan de mens hoe hij zich dient te gedragen. De I Tjing is op geen enkele godheid gericht en het boek vertelt ons niet welke normen en waarden dienen nageleefd te worden.

Het allergrootste verschil tussen oost en west is echter te vinden in twee essentiële punten:

1. De I Tjing is niet normatief! Waarden en normen vinden hun betekenis in de verandering van het leven, de wereld en de kosmos zelf. De kunst van het individu is om in harmonie te geraken of te blijven van het Grotere Geheel. Het hele boek is erop gericht om de Edele (Chün-Tzu), de persoon met een positieve instelling en intenties, bij te staan op zijn levensweg en hem of haar te begeleiden om het evenwicht met het Grote Geheel te vinden of te houden. Het boek vertrekt van een holistische visie en raadt elk van ons aan om zich flexibel aan te passen aan tijden, mensen, gebeurtenissen en situaties.

2. Het boek wordt geraadpleegd op basis van synchroniciteit Via het "betekenisvolle toeval" krijg je adviezen aangereikt. In feite gaat het erom dat we denken, spreken en handelen in consequentie met onszelf. Anders gezegd, in het onbewuste vinden wij alle antwoorden op al onze vragen. Met de I Tjing kunnen we als het ware te rade gaan bij ons onbewuste wanneer we maar willen, en we kunnen het vragen hoe wij het beste in één of andere situatie kunnen reageren. Er is niets mysterieus aan de I Tjing. Het is niet iets goddelijks of spiritueels. De I Tjing is een soort van projectie-instrument. Wij geven het onze vragen en krijgen er digitale antwoorden (yin-yang als 1-0 taal) voor terug.

Dat het hele concept van de I Tjing een vernuftig en intelligent gegeven is, mag blijken door de ervaring zelf. Probeer het uit! Geef niet al te vlug op! Zet door en experimenteer. Dan wordt het ook voor u duidelijk dat dit boek een "boek voor de toekomst" is, in de betekenis "van grote waarde ook voor toekomstige generaties".
Zijn tekenen, symbolen en begrippen zijn universeel en van alle tijden. In feite is het nooit passé en is het nooit "voor de toekomst". Het is eerder "het boek voor NU". Doen!

Voor de freaks raad ik aan even te surfen naar de site van het I Tjing Centrum Nederland (zie bij linken). Daarin vindt u heel zeker alles wat u over de I Tjing weten wilt.

De I Tjing bestaat uit 64 HEXAGRAMMEN (zeslijnige beelden). Het zijn 64 archetypen waarrond de werkelijkheid (de "tienduizend dingen") zich afspeelt.

Veel lees- en studiegenot! Genegen. Bart.

DE I TJING - HET BOEK DER VERANDERINGEN (Yijing) (vertaling gebaseerd op Richard Wilhelm, 1986, dertiende druk, Ankh-Hermes bv - Deventer) Meer DUIDING achteraan het boek: over trigrammen en aanpak. DEEL 1

DE I TJING - HET BOEK DER VERANDERINGEN (vertaling gebaseerd op Richard Wilhelm, 1986, dertiende druk, Ankh-Hermes bv - Deventer) DEEL 1

HEXAGRAM 1 - HET SCHEPPENDE (111111) Karakter: de zon, in haar dagelijkse rotatie, doet kiemen ontspruiten en wolken opstijgen. Zongedroogd. TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL Het scheppende bewerkt verheven welslagen, Bevorderend door standvastigheid. HET BEELD De Beweging van de hemel is vol kracht. Zo maakt de Edele zich sterk en onvermoeibaar. DE LIJNEN 1 (yang) Verborgen draak. Handel niet. 2 (yang) Op het veld verschijnende draak. Het is bevorderlijk, de grote man te zien. 3 (yang) De Edele is de hele dag scheppend bezig. Ook 's avonds nog is hij van zorg vervuld. Gevaar. Geen blaam. 4 (yang) Aarzelende opzwaai over de diepte. Geen blaam. 5 (yang) Vliegende draak aan de hemel. Het is bevorderlijk, de grote man te zien. 6 (yang) Hoogmoedige draak zal reden hebben tot berouw. - Allen bewegende yanglijnen: Er verschijnt een schare draken zonder hoofd. Heil! Schaduwhexagram: 2 - Het Ontvangende Kernhexagram: 1 - Het Scheppende / Vormhexagram: 30 - Het Zich-Hechtende Centrum: ENERGIE Projecties: energie, succes, vader, kracht, onvermoeibaar, actie, conceptie, geestelijke, prinipes, tijd en tijdloze, de kracht vinden in jezelf, het eeuwigdurende, hemelgewelf, vernieuwing, innerlijke kracht, altijd, ... Tijd: mei-juni

HEXAGRAM 2 - HET ONTVANGENDE (000000) Karakter: Het oppervlak van de aarde, inclusief de begroeiing. De uitgestrekheid ervan. Twee handen die een touw inhalen. Een veld zonder grenzen. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL Het Ontvangende bewerkt verheven welslagen, Bevorderend door de standvastigheid van een merrie. Heeft de Edele iets te ondernemen en wil hij vooruit, dan verdwaalt hij; volgt hij, dan vindt hij leiding. Bevorderlijk is het, in het Westen en Zuiden vrienden te vinden, In het Oosten en Noorden vrienden te ontberen. Rustige standvastigheid brengt heil! HET BEELD De toestand van de aarde is de ontvangende overgave. Zo draagt de Edele de buitenwereld in de wijde ruimte van zijn wezen. DE LIJNEN 1 (yin) Trapt men op rijp, dan is het vaste ijs nabij. 2 (yin) Recht, rechthoekig, groot. Zonder opzettelijkheid is er toch niets dat niet bevorderd wordt. 3 (yin) Verborgen lijnen; men vermag standvastig te blijven. Mocht je in dienst zijn van een koning, Zoek dan geen werken, maar volbreng! 4 (yin) Toegebonden zak. Geen blaam, geen lof. 5 (yin) Geel onderkleed brengt verheven heil! 6 (yin) Draken vechten op het veld. Hun bloed is zwart en geel. - Allen bewegende yinlijnen: Bevorderlijk is duurzame standvastigheid. Schaduwhexagram: 1 - Het Scheppende Kernhexagram: 2 - Het Ontvangende / Vormhexagram: 29 - Het Onpeilbare Centrum: MATERIE Projecties: materie, ruimte, veld, receptief, barende, aarde, massa, menigte, veelheid, fysieke, dragende, lichamelijke, groot, ruimte, plaatsen, gezondheid, natuurlijke, gedrag, ... Tijd: november-december

HEXAGRAM 3 - DE AANVANGSMOEILIJKHEID (100010) Karakter: een ontspruitende kiem die ondergronds groeit en wortelt; hij wortelt om door te breken. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: DONDER - Bovenaan: WATER HET OORDEEL De Aanvangsmoeilijkheid bewerkt verheven welslagen. Bevorderend door standvastigheid. Men moet niets ondernemen. Het is bevorderlijk, helpers aan te stellen. HET BEELD Wolken en donder: het beeld van de Aanvangsmoeilijkheid. Zo werkt de Edele ontwarrend en ordenend. DE LIJNEN 1 (yang) Aarzeling en geremdheid. Bevorderlijk is het, standvastig te blijven. Bevorderlijk is het, helpers aan te stellen. 2 (yin) Moeilijkheden stapelen zich op. Paard en wagen gaan uit elkaar. Geen rover is hij, Hij wil een aanzoek doen op de juiste tijd. Het meisje is kuis, doet geen beloften. Tien jaren, dan geeft zij haar jawoord. 3 (yin) Wie het hert jaagt zonder boswacht, die verdwaalt slechts in het woud. De Edele verstaat de tekenen des tijds En houdt zich liever afzijdig. Zo doorgaan brengt beschaming. 4 (yin) Paard en wagen gaan uit elkaar. Zoek naar vereniging. Heengaan brengt heil. Alles werkt bevorderend. 5 (yang) Moeilijkheden bij het zegenen. Geringe standvastigheid brengt heil, Grote standvastigheid brengt onheil. 6 (yin) Paard en wagen gaan uit elkaar. Bloedige tranen worden vergoten. Schaduwhexagram: 50 - De Spijspot Kernhexagram: 23 - De Versplintering / Vormhexagram: 31 - De Inwerking Centrum: MATERIE Projecties: geboorte, begin, initiatie, voorbereiding, basale vernieuwing, primitief, onvoorspelbaar, ordenen, ontwarren,... Volgorde: Wanneer hemel en aarde er zijn, ontstaan de afzonderlijke wezens. Wat de ruimte tussen hemel en aarde vervult, dat zijn de afzonderlijke wezens. Daarom volgt als derde de Aanvangsmoeilijkheid. Aanvangsmoeilijkheid is zoveel als vervullen, vol maken.

HEXAGRAM 4 - DE JEUGDDWAASHEID (010001) Karakter: een varken dat door planten overdekt is. Een parasitaire plant, zonder wortelt, alles overdekkend. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: WATER - Bovenaan: BERG HET OORDEEL Jeugddwaasheid heeft welslagen. Niet ik zoek de jonge dwaas, De jonge dwaas zoekt mij. Bij het eerste orakel geef ik antwoord. Twee-, driemaal vragen is lastig vallen. Wie mij lastig valt, geef ik geen antwoord. Bevorderlijk is standvastigheid. HET BEELD Aan de voet van de berg ontspringt een bron: het beeld van de jeugd. Zo ontwikkelt de Edele zijn karakter door grondig te handelen. DE LIJNEN 1 (yin) Om de dwaas te ontwikkelen Is het bevorderlijk, hem discipline bij te brengen. Men moet de boeien afnemen. Zo doorgaan brengt beschaming. 2 (yang) De dwazen in mildheid verdragen, brengt heil! De vrouwen weten te nemen, zoals zij zijn, brengt heil! De zoon is opgewassen tegen de huiselijke aangelegenheden. 3 (yin) Neem geen meisje, Dat zich niet weet te beheersen Als zij een man ziet van ijzer en staal. Niets is gunstig. 4 (yin) De jeugddwaasheid van een beperkte geest brengt beschaming. 5 (yin) Kinderlijke dwaasheid brengt heil. 6 Bij het bestraffen van de dwaasheid is het niet bevorderlijk, Overtredingen te begaan. Bevorderlijk is alleen, overtredingen te weren. Schaduwhexagram: 49 - De Omwenteling (Het Ruien) Kernhexagram: 24 - De Terugkeer / Vormhexagram: 10 - Het Optreden Centrum: MATERIE Projecties: jeugd, onwetendheid, zelfonderzoek, onervarenheid, leerproces, opvoeding, orakelraadpleging, advies vragen,... Volgorde: Nadat onder aanvangsmoeilijkheden de wezens zijn geboren, zijn zij de eerste tijd steeds in onwetendheid gehuld. Daarom is het nu volgende teken: de Jeugddwaasheid. Want jeugddwaasheid beduidt de onwetendheid van de jeugd. Dat is de jeugddwaasheid van de dingen.

HEXAGRAM 5 - HET WACHTEN (111010) Karakter: plantenwortels, wachtend op water van boven. TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Het Wachten. Als je waarachtig bent, heb je licht en welslagen. Standvastigheid brengt heil. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. HET BEELD Wolken stijgen op aan de hemel: het beeld van het Wachten. Zo voedt en laaft zich de Edele, blijmoedig en opgeruimd. DE LIJNEN 1 (yang) Wachten op het veld. Bevorderlijk is het, in het duurzame te blijven. Geen blaam. 2 (yang) Wachten op het zand. Er wordt wat gepraat. Het einde brengt heil. 3 (yang) Wachten in de modder. Bewerkt de komst van de vijand. 4 (yin) Wachten in het bloed. Het gat uit, naar buiten. 5 (yang) Wachten bij wijn en spijs. Standvastigheid brengt heil. 6 (yin) Men komt in het gat terecht. Daar komen ongenode gasten, drie in getal. Eer hen, dan komt ten slotte heil. Schaduwhexagram: 8 - De Aaneengeslotenheid Kernhexagram:38 - De Tegenstelling / Vormhexagram: 49 - De Omwenteling/Het Ruien Centrum: ORDE Projecties: wachten, geduld, voedsel, afwachten, vertrouwen, band met 15, De Bescheidenheid, innerlijke zekerheid,... Volgorde: Als de dingen nog klein zijn, mag men hen niet zonder voedsel laten. Daarom is het volgende teken: "Siu". Siu betekent de weg naar eten en drinken.

HEXAGRAM 6 - DE STRIJD (010111) Karakter: woorden uit de mond en verdelen. Het afwikkelen van een cocon van de zijderups. Spreken over het afwikkelen van ingewikkelde zaken. TRIGRAMMEN / Onderaan: WATER - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL De Strijd: je bent oprecht en wordt geremd. Voorzichtig stilhouden halverwege brengt heil. Tot het einde gaan brengt onheil. Bevorderlijk is het, de grote man te zien. Niet bevorderlijk, het grote water over te steken. HET BEELD Hemel en water verwijdering zich van elkaar: het beeld van de Strijd. Zo overweegt de Edele bij alles wat hij onderneemt zorgvuldig het begin. DE LIJNEN 1 (yin) Als men de zaak niet vereeuwigt, ontstaat een kleine woordentwist. Ten slotte komt heil. 2 (yang) Men kan niet strijden, keert huiswaarts en wijkt uit. De mensen van zijn stad -driehonderd huizen- blijven vrij van schuld. 3 (yin) Van oude deugt zich voeden geeft standvastigheid. Gevaar, ten slotte komt heil. Mocht je in dienst zijn van een koming, zoek dan geen werken. 4 (yang) Men kan niet strijden, keert om en schikt zich in zijn lot, verandert zijn houding en vindt vrede in standvastigheid. Heil! 5 (yang) Strijden voor hem brengt verheven heil! 6 (yang) Al heeft iemand ook een lederen gordel verworven, voor het einde van een morgen wordt die hem driemaal ontrukt. Schaduwhexagram: 36 - Verduistering van het licht Kernhexagram: 37 - Het Gezin / Vormhexagram: 38 - De Tegenstelling Centrum: CHAOS Projecties: strijd, evenwicht zoeken, verwijdering, arglist en geweld, zich bezinnen, diplomatie, harmonie zoeken, ... Volgorde: Spijs en drank zijn zeer zeker een aanleiding tot strijd. Daarom is het volgende teken: de Strijd.

HEXAGRAM 7 - HET LEGER (010000) Karakter: een legioen commanderen en een vaandel: generaal. Golvende vaandels. TRIGRAMMEN / Onderaan: WATER - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL Het Leger heeft standvastigheid nodig en een sterke man. Heil zonder blaam. HET BEELD Binnen in de aarde is water: het beeld van het Leger. Zo vermeerdert de Edele zijn massa's door grootmoedigheid jegens het volk. DE LIJNEN 1 (yin) Een leger moet in goede orde uitrukken. Is de orde niet goed, dan dreigt er onheil. 2 (yang) Te midden van het leger. Heil! Geen blaam! De koning verleent drievoudige onderscheiding. 3 (yin) Het leger voert wellicht lijken mee in de wagen. Onheil! 4 (yin) Het leger trekt zich terug. Geen blaam. 5 (yin) In het veld is wild. Het is bevorderlijk, het te vangen. Zonder blaam. De oudste voere het leger aan. De jongere rijdt met lijken. Dan brengt standvastigheid onheil. 6 (yin) De grote vorst vaardigt bevelen uit, sticht staten, geeft families leenbezit. Gemenen mag men niet gebruiken. Schaduwhexagram: 13 - Gemeenschap met mensen Kernhexagram: 24 - Het Keerpunt / Vormhexagram: 60 - De Beperking Centrum: MATERIE Projecties: discipline, structuur, orde, organisatie, rouw en rouwproces, winst en verlies, ruggesteun, leiden, vergiftigen,... Volgorde: Als er strijd is, moeten de massa's opkomen. Daarom is het volgende teken: het Leger. Leger betekent massa.

HEXAGRAM 8 - DE AANEENGESLOTENHEID (000010) Karakter: twee mensen die een eenheid vormen TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Aaneengeslotenheid brengt heil. Peil het orakel nog eens, of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit. Dan is er geen blaam. De onzekeren komen gaandeweg naderbij. Wie te laat komt, heeft ongeluk. HET BEELD Op de aarde is water: het beeld van de Aaneengeslotenheid. Zo hebben de koningen van de voortijd de afzonderlijke staten als leengoederen vergeven, en met de leenvorsten vriendschappelijke betrekkingen onderhouden. DE LIJNEN 1 (yin) Sluit je trouw en oprecht bij hem aan, dan treft je geen blaam. Waarheid als een volle aarden schotel: zo komt ten slotte van buitenaf het heil. 2 (yin) Sluit je innerlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil. 3 (yin) Je sluit je aan bij de verkeerde mensen. 4 (yin) Sluit je ook uiterlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil! 5 (yang) Openbaring van de aaneengeslotenheid. De koning laat bij de jacht slechts van drie kanten drijven en doet afstand van het wild, dat aan de voorzijde ontwijkt. De burgers hebben geen waarschuwing nodig. Heil! 6 (yin) Hij vindt voor de aaneengeslotenheid geen hoofd. Onheil. Schaduwhexagram: 14 - Het Bezit Van Het Grote Kernhexagram: 23 - De Versplintering/ Vormhexagram: 47 - De Benauwenis Centrum: MATERIE Projecties: eenheid, samenwerking, leiding nemen, wederzijdse hulp, zielsverwantschap, eendracht, geestesgenoten,... Volgorde: Onder de massa's is er zeker een reden om zich aaneen te sluiten. Daarom is het volgende teken: de Aaneengeslotenheid. Aaneengeslotenheid betekent solidariteit.

HEXAGRAM 8 - DE AANEENGESLOTENHEID (000010) Karakter: twee mensen die een eenheid vormen TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Aaneengeslotenheid brengt heil. Peil het orakel nog eens, of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit. Dan is er geen blaam. De onzekeren komen gaandeweg naderbij. Wie te laat komt, heeft ongeluk. HET BEELD Op de aarde is water: het beeld van de Aaneengeslotenheid. Zo hebben de koningen van de voortijd de afzonderlijke staten als leengoederen vergeven, en met de leenvorsten vriendschappelijke betrekkingen onderhouden. DE LIJNEN 1 (yin) Sluit je trouw en oprecht bij hem aan, dan treft je geen blaam. Waarheid als een volle aarden schotel: zo komt ten slotte van buitenaf het heil. 2 (yin) Sluit je innerlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil. 3 (yin) Je sluit je aan bij de verkeerde mensen. 4 (yin) Sluit je ook uiterlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil! 5 (yang) Openbaring van de aaneengeslotenheid. De koning laat bij de jacht slechts van drie kanten drijven en doet afstand van het wild, dat aan de voorzijde ontwijkt. De burgers hebben geen waarschuwing nodig. Heil! 6 (yin) Hij vindt voor de aaneengeslotenheid geen hoofd. Onheil. Schaduwhexagram: 14 - Het Bezit Van Het Grote Kernhexagram: 23 - De Versplintering/ Vormhexagram: 47 - De Benauwenis Centrum: MATERIE Projecties: eenheid, samenwerking, leiding nemen, wederzijdse hulp, zielsverwantschap, eendracht, geestesgenoten,... Volgorde: Onder de massa's is er zeker een reden om zich aaneen te sluiten. Daarom is het volgende teken: de Aaneengeslotenheid. Aaneengeslotenheid betekent solidariteit.

HEXAGRAM 9 - DE TEMMENDE KRACHT VAN HET KLEINE (111011) Karakter: kleine vruchtbare velden, een klein gebied TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: WIND HET OORDEEL De Temmende Kracht van het Kleine brengt welslagen. Dichte wolken, geen regen van ons westelijk gebied. HET BEELD De wind jaagt langs de hemel: het beeld van de Temmende Kracht van het Kleine. Zo verfijnt de Edele de uiterlijke vorm van zijn wezen. DE LIJNEN 1 (yang) Terugkeer tot de weg. HOe zou dat te laken zijn? Heil! 2 (yang) Hij laat zich overhalen tot terugkeer. Heil! 3 (yang) De spaken schieten van de wagen af. Man en vrouw verdraaien de ogen. 4 (yin) Ben je waarachtig, dan verdwijnt bloed en wijkt angst. Geen blaam. 5 (yang) Ben je waarachtig en trouw verbonden, dan ben je rijk in je naaste. 6 (yang) Het komt tot regen, het komt tot rust. Dat is te danken aan de duurzame werking van het karakter. De vrouw komt door standvastigheid in gevaar. De maan is bijna vol. Als de Edele zo doorgaat, komt er onheil. Schaduwhexagram: 16 - De Geest-drift Kernhexagram: 38 - De Tegenstelling / Vormhexagram: 36 - De Verduistering van het Licht Centrum: ORDE Projecties: kleine dingen, geringe, beperkte mogelijkheid, opsmuk, detail, frustratie, mores, bureaucratie, formele, regeltjes,... Volgorde: Door aaneensluiting komt het vanzelfsprekend tot remmen. Daarom is het volgende teken: de Temmende Kracht van het Kleine.

HEXAGRAM 10 - HET OPTREDEN (110111) Karakter: een man die op zachte schoenen loopt, vervanger, plaatsbekleder, optredend voor een ander. TRIGRAMMEN / Onderaan: MEER - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL Treden op de staart van de tijger. Hij bijt de mens niet. Welslagen. HET BEELD Boven de hemel, beneden het meer: het beeld van het Optreden. Zo onderscheidt de Edele hoog en laag en daardoor versterkt hij de geest van het volk. DE LIJNEN 1 (yang) Eenvoudig optreden. Voortschreiden zonder blaam. 2 (yang) Optreden op eenvoudige effen baan. De standvastigheid van de donkere man brengt heil. 3 (yin) Een eenogige kan zien, een lamme kan optreden. Hij treedt op de staart van de tijger; die bijt de mens. Onheil! Zo handelt een krijgsman voor zijn grote vorst. 4 (yang) Hij treedt op de staart van de tijger. Voorzichtigheid en behoedzaamheid leiden tenslotte tot heil. 5 (yang) Beslist optreden. Standvastigheid bij het zich bewust zijn van het gevaar. 6 (yang) Blik terug op je optreden, en toets de gunstige tekens. Is alles volmaakt, dan komt verheven heil. Schaduwhexagram: 15 - De Bescheidenheid Kernhexagram: 37 - Het Gezin / Vormhexagram: 50 - De Spijspot Centrum: CHAOS Projecties: liefdevolle vriendelijkheid, fundament van het karakter, sociale vaardigheid, diplomatie, tactvolheid, delicaat,... Volgorde: Als de wezens beteugelt worden, ontstaat de zede, daarom is het volgende teken: het Optreden. Karaktervorming: de beweging gaat van binnen naar buiten. Wat zich in het diepste van het hart uitwerkt, wordt in zijn gevolgen naar buiten zichtbaar. Het Optreden is het fundament van het karakter. Het is gebaseerd op wellevendheid die harmonie met zich mee brengt. In modernere taal kan men spreken van "liefdevolle vriendelijkheid" en "universele genegenheid".

HEXAGRAM 11 - DE VREDE (111000) Karakter: een man worstelt om boven water te komen; het water als symbool van de tijd, stroomt onder de mens door. Zijn handen zoeken wanhopig naar houvast. TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL De Vrede. Het kleine gaat heen, het grote komt naderbij. Heil! Welslagen! HET BEELD Hemel en aarde verenigen zich: het beeld van de Vrede. Zo verdeelt en voltooit de heerser de loop van de hemel en aarde; Hij bestuurt en ordent de gaven van hemel en aarde en staat zo het volk bij. DE LIJNEN 1 (yang) Trekt men kweekgras uit, dan gaat de graszode mee. Elk op zijn manier. Ondernemingen brengen heil. 2 (yang) De onbeschaafden in mildheid verdragen. Vastberaden de rivier doorwaden. Niet verwaarlozen wat veraf is. Geen rekening houden met kameraden. Zo speelt men het wellicht klaar, in het midden te wandelen. 3 (yang) Geen vlakte waarop geen helling volgt. Geen heengaan waarop geen terugkeer volgt. Wie standvastig blijft in gevaar, treft geen blaam. Beklaag je niet over deze waarheid. Geniet van het geluk, dat je nog hebt. 4 (yin) Hij fladdert omlaag, niet pochend op rijkdom. Tezamen met zijn naaste, argeloos en oprecht. 5 (yin) De souverein I huwelijkt zijn dochter uit. Dat brengt zegen en verheven heil! 6 (yin) De wal valt terug in de vestinggracht. Gebruik geen legers nu. Vaardig je bevelen uit in je eigen stad. Standvastigheid brengt beschaming. Schaduwhexagram: 12 - De Stilstand Kernhexagram: 54 - Het Huwende Meisje / Vormhexagram: 63 - Na de Voleinding Centrum: ORDE Projecties: harmonie, vredevolle tijd, hemel op aarde, evenwicht, positieve vooruitzichten, verbondeheid,... Volgorde: Goede manieren en tevredenheid brengen rust; daarom is het volgende teken: De Vrede. Vrede beduidt verbinding, samenhang. Tijd: februari - maart

HEXAGRAM 12 - DE STILSTAND (000111) Karakter: een vogel slaat zijn vleugels uit en vliegt naar de hemel; een afwijzing en ontkenning; een mond die "neen" zegt; TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL De Stilstand. Slechte mensen zijn niet bevorderlijk voor de standvastigheid van de Edele. Het grote gaat heen, het kleine komt naderbij. HET BEELD Hemel en aarde verenigen zich niet: het beeld van de Stilstand. Zo trekt de Edele zich terug op zijn innerlijke waarde om de moeilijkheden te ontgaan. Hij laat zich niet door toelagen erden. DE LIJNEN 1 (yin) Trekt men kweekgras uit, dan gaat de graszode mee. Elk op zijn manier. Standvastigheid brengt heil en welslagen. 2 (yin) Hen dragen en dulden, dat betekent voor de gemene man heil. De stilstand dient de grote man tot welslagen. 3 (yin) Zij dragen schaamte. 4 (yang) Wie op bevel van het hoogste werkt, blijft vrij van blaam. De gelijkgezinden genieten van de zegen. 5 (yang) De stagnatie wordt minden. Heil de grote man! "Als het eens mislukte, als het eens mislukte!" Daardoor bindt hij het vast aan een bos moerbijloten. 6 (yang) De stagnatie houdt op. Eerst stagnatie, dan heil! Schaduwhexagram: 11 - De Vrede Kernhexagram: 53 - De Geleidelijke Ontwikkeling / Vormhexagram: 64 - Voor De Voleinding Centrum: CHAOS Projecties: disharmonische tijd, neen durven zeggen, afwijzen van het gemene, schaduwkanten, duistere periode, scheiden,... Volgorde: De dingen kunnen niet voortdurend verenigd zijn, daarom is het volgende teken: De Stilstand Tijd: augustus - september

HEXAGRAM 13 - Gemeenschap met mensen (101111) Karakter: deksel dat op de opening of mond van een pot past; de benen van een mens; rechtopstaand of met rechte rug; eenstemming in een open gebied of veld. TRIGRAMMEN / Onderaan: VUUR - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL Gemeenschap met Mensen in de open lucht: welslagen. Het is bevorderlijk het grote water over te steken. Bevorderlijk is standvastigheid van de Edele. HET BEELD Hemel tezamen met Vuur: het beeld van de Gemeenschap met Mensen. Zo deelt de Edele de stammen in en onderscheidt hij de dingen. DE LIJNEN 1 (yang) Gemeenschap met mensen in de poort. Geen blaam. 2 (yin) Gemeenschap met mensen in de clan: beschaming. 3 (yang) Verbergt wapens in het stuikgewas. Klimt op de hoge heuvel daarvoor. Drie jaar lang verheft hij zich niet. 4 (yang) Hij klimt op zijn muur, hij kan niet aangrijpen. Heil! 5 (yang) De gemeenschapsleden wenen eerst en klagen, maar later lachen zij. Na grote strijd gelukt het hun, elkaar te ontmoeten. 6 (yang) Gemeenschap met mensen op het veld. Geen berouw. Schaduwhexagram: 7 - Het Leger Kernhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen / Vormhexagram: 21 - Het Doorbijten Centrum: ENERGIE Projecties: open houding naar elkaar toe, solidariteit, sympathie, verkoop, sociaal gedragn sympathie, verenigingen, ... Volgorde: De dingen kunnen niet altijd stagneren. Daarom is het volgende teken: Gemeenschap met Mensen.

HEXAGRAM 14 - HET BEZIT VAN HET GROTE (111101) Karakter: een volwassen mens. Groot en lang. Een hand bedekt de maan. Wijst op de maandelijkse donkere maanfase en betekent nu: hebben of zijn. Groot-Zijn. Gesneden vlees. TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL Het Bezit van het Grote: Verheven welslagen. HET BEELD Het Vuur hoog aan de hemel: het beeld van het Bezit van het Grote. Zo beteugelt de Edele het boze en bevordert hij het goede, aldus gehoorzamend aan de Wil van de Hemel. DE LIJNEN 1 (yang) Geen betrekking tot het schadelijke, dat is geen blaam. Blijft men zich van de moeilijkheid bewust, dan blijft men zonder blaam. 2 (yang) Een grote wagen om te beladen. Men kan gerust iets ondernemen. Geen blaam. 3 (yang) Een vorst stelt het ter beschikking van de zoon des hemels. Een klein mens kan dat niet. 4 (yang) Hij maakt onderscheid tussen zich en zijn naaste. Geen blaam. 5 (yin) Wiens waarheid minzaam is en toch waardig, die heeft heil. 6 (yang) Vanuit de hemel wordt hij gezegend. Heil! Niets dat niet bevorderlijk is. Schaduwhexagram: 8 - De Aaneengeslotenheid Kernhexagram: 43 - De Doorbraak / Vormhexagram: 55 - De Volheid Centrum: ENERGIE Projecties: waardigheid, rijkdom, innerlijke stbiliteit, innerlijk rijk mens, goed karakter, talenten, overvloed, creatieve tijd,... Volgorde: Wie gemeenschap met mensen heeft, die zullen de dingen in de schoot vallen. Daarom is het volgende teken: Bezit van het Grote.

HEXAGRAM 15 - DE BESCHEIDENHEID (001000) Karakter: woorden die openhartig uit de mond vloeien en een hand die het koren in schoven bindt; ook wel bondige woorden TRIGRAMMEN / Onderaan: BERG - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL Bescheidenheid bewerkt welslagen. De Edele brengt ten einde. HET BEELD Binnen in de aarde is een berg: het beeld van De Bescheidenheid. Zo vermindert de Edele wat te veel is, en vermeerdert hij wat te weinig is. Hij weegt de dingen tegen elkaar af en brengt ze in evenwicht. DE LIJNEN 1 (yin) Een bescheiden-bescheiden Edele mag gerust het grote water oversteken. Heil! 2 (yin) Zich uitende bescheidenheid. Standvastigheid brengt heil. 3 (yang) Een verdienstelijk-bescheiden Edele brengt ten einde. Heil! 4 (yin) Niets dat niet bevordelijk zou zijn voor bescheidenheid in beweging. 5 (yin) Niet pochen op rijkdom tegenover zijn naaste. Bevorderlijk is het, met kracht aan te grijpen. Niets, dat niet bevorderlijk zou zijn. 6 (yin) Zich uitende bescheidenheid. Bevorderlijk is het, legers te laten oprukken om de eigen stad en het eigen land te tuchtigen. Schaduwhexagram: 10 - Het Optreden Kernhexagram: 40 - De Bevrijding / Vormhexagram: 5 - Het Wachten Centrum: ORDE Projecties: meesterschap, nederigheid, vakmanschap, innerlijke beheersing, roeping, afwegen, middenweg kiezen, ... Volgorde: Wie iets groots bezit, mag het niet te vol maken; daarom is het volgende teken: De Bescheidenheid Karaktervorming: Bescheidenheid toont het houvast van het karakter. Het eert en is lichtend. Het dient tot ordening van de ethiek. Het goede karakter heeft de bescheidenheid als houvast, waarbij het goede karakter als het ware kan worden aangevat, zodat men het zich kan toeeigenen. De bescheidenheid is bereid anderen te eren, en laat zich juist daardoor in het mooiste licht zien. Op deze manier regelt zij de omgang tussen de mensen, daar men voor vriendelijkheid vriendelijkheid terugkrijgt. Zij geeft aan de vormen de juiste gezindheid als inhoud. (M.O. dat hexagram 15, De Bescheidenheid en hexagram 5 (de vormgua van 15), Het Wachten twee nogal typische uitingen zijn van de Chinese mentaliteit in de omgang met elkaar en de wereld. Of deze houdingen ook altijd innerlijk gemeend zijn, is een andere zaak. Oprechtheid valt moeilijk te controleren)

HEXAGRAM 16 - DE GEESTDRIFT (000100) Karakter: Iets van hand tot hand doorgeven; geven en nemen; ik; wij; olifant, symbool van evenwicht en kracht. TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL De Geestdrift. Bevorderend is het, helpers aan te stellen en legers te laten oprukken. HET BEELD De donder komt uit de aarde opklinken: het beeld van de Geestdrift. Zo maakten de oude koningen muziek om de verdiensten te eren; ze wijdden haar als een heerlijke offerande aan het hoogste, terwijl zij hun voorvaderen daarbij uitnodigen. DE LIJNEN 1 (yin) Geestdrift die zich uit, brengt onheil. 2 (yin) Vast als steen. Geen hele dag. Standvastigheid brengt heil. 3 (yin) Naar boven blikkende geestdrift schept berouw. Dralen brengt berouw. 4 (yang) De oorsprong van de geestdrift. Hij bereikt iets groots. Twijfel niet. De vrienden scharen zich om je heen als om een haarspang. 5 (yin) Aanhoudend ziek en sterft toch altijd niet. 6 (yin) Verblinde geestdrift. Maar als men na de voltooiing tot verandering komt, dan is dat geen blaam. Schaduwhexagram: 9 - De Temmende Kracht van het Kleine Kernhexagram: 39 - De Hindernis / Vormhexagram: 4 - De Jeugddwaasheid Centrum: ORDE Projecties: kosmische ritme, muziek en dans, religieus feest, stem, klanken, vervoering, extase en bezieling, hypnose, sjamanisme, genezing, heling, enthousiasme, roesbeleving,... Volgorde: Als men iets groots bezit en bescheiden is, zal er geestdrift ontstaan. Daarom is het volgende teken: de Geestdrift.

HEXAGRAM 17 - HET NAVOLGEN (100110) Karakter: Hellend terrein dat gemakkelijk te betreden is; een voet; stap voor stap lopen; linker help rechterhand; repen gedroogd vlees zijn in een bundel opgehangen. TRIGRAMMEN / Onderaan: DONDER - Bovenaan: MEER HET OORDEEL Het Navolgen heeft verheven welslagen, bevorderlijk is standvastigheid. Geen blaam. HET BEELD Binnen in het meer is de donder: het beeld van het Navolgen. Zo keert de Edele tegen de tijd der avondschemering naar huis terug voor ontspanning en rust. DE LIJNEN 1 (yang) Het toonaangevende verandert. Standvastigheid brengt heil. De deur uitgaan en met mensen verkeren brengt tot werken. 2 (yin) Hecht men zich aan de kleine knaap, dan verliest men de sterke man. 3 (yin) Hangt men de sterke man aan, dan verliest men de kleine knaap. Door na te volgen vindt men wat men zoekt. Bevorderlijk is het, standvastig te blijven. 4 (yang) Het Navolgen heeft resultaat. Standvastigheid brengt onheil. In waarachtigheid de weg bewandelen brengt klaarheid. Hoe zou dat een smet kunnen zijn? 5 (yang) Waarachtigheid in het goede. Heil! 6 (yin) Hij vindt hechte aanhankelijkheid en wordt daar zelfs nog door gebonden. De koning stelt hem voor aan de Westelijke Berg. Schaduwhexagram: 18 - Het Werk aan het Bedrovene Kernhexagram: 53 - De Geleidelijke Ontwikkeling / Vormhexagram: 53 - De Geleidelijke Ontwikkeling Centrum: CHAOS Projecties: zonder vooroordelen, een ideaalbeeld volgen, zware lasten kunnen dragen, afwisseling van actie en rust, zich richten naar de wetten van de natuur, ... Volgorde: Waar geestdrift is, zal deze opwekken tot navolging. Daarom is het volgende teken: het Navolgen.

HEXAGRAM 18 - HET WERK AAN HET BEDORVENE (011001) Karakter: Kruipende en vliegende insecten; een kom of een vat; wormen vreten aan de innerlijke mens. TRIGRAMMEN / Onderaan: MEER - Bovenaan: BERG HET OORDEEL Het Werk aan het Bedorvene heeft verheven welslagen. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. Voor het beginpunt drie dagen, na het beginpunt drie dagen. HET BEELD Aan de voet van de berg waait de wind: het Beeld van het Bederf. Zo wekt de Edele de mensen op en sterkt hij hun geest. DE LIJNEN 1 (yin) In orde brengen wat door de vader is bedorven. Als er een zoon is, blijft op de overleden vader geen smet rusten. Gevaar. Ten slotte heil. 2 (yang) In orde brengen wat door de moeder is bedorven. Men mag niet te standvastighei zijn. 3 (yang) In orde brengen wat door de vader is bedorven. Een weinig berouw zal er wel zijn. Geen grote blaam. 4 (yin) Dulden wat door de vader is bedorven. Zo voortgaande ondervindt men beschaming. 5 (yin) In orde brengen wat door de vader is bedorven. Men vindt waardering. 6 (yang) Hij dient geen koningen en vorsten; hij stelt zich hogere doeleinden. Schaduwhexagram: 17 - Het Navolgen Kernhexagram: 54 - Het Huwende Meisje / Vormhexagram: 12 - De Stilstand Centrum: ORDE Projecties: verbeteren, herstellen, opknappen, corrigeren, inferieure afwijzen, controleren, door elkaar schudden, schoonmaken, overgeërfde negatieve patronen een halt toe roepen, ontwaken,... Volgorde: Als men anderen met graagt volgt, zullen er wel zaken te regelen zijn. Daarom is het volgende teken: Werk aan het bedorvene. Werk aan het Bedorvene wil zeggen:bezig zijn, handelen.

HEXAGRAM 19 - DE TOENADERING (110000) Karakter: Een minister van een heerser; rangschikking naar afkomst en stand; vereniging en harmonie; de vriendelijke bejegening van de verschillende ambtenarenklassen. TRIGRAMMEN / Onderaan: MEER - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL De Toenadering heeft verheven welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid. Komt de achtste maand, dan betekent dat onheil. HET BEELD Boven het meer is de aarde: het beeld van de Toenadering. Zo is de Edele onuitputtelijk in zijn wens, te onderrichten, en grenzeloos in het verdragen en beschermen van het volk. DE LIJNEN 1 (yang) Gemeenschappelijke toenadering. Standvastigheid brengt heil. 2 (yang) Gemeenschappelijke toenadering. Heil! Alles is bevorderlijk. 3 (yin) Behaaglijke toenadering. Niets dat bevorderlijk zou zijn. Als men zover komt, daar berouw over te hebben, dan wordt men vrij van smetten. 4 (yin) Volkomen toenadering. Geen blaam. 5 (yin) Wijze toenadering. Dat is goed voor een vorst. Heil! 6 (yin) Grootmoedige toenadering. Heil. Geen blaam. Schaduwhexagram: 33 - De Terugtocht Kernhexagram: 24 - De Terugkeer / Vormhexagram: 48 - De Waterput Centrum: MATERIE Projecties: onderrichten, les geven, sociaal bejegenen, groot worden, spontane affectie, groeiende, mededogend,... Volgorde: Als er zaken te regelen zijn, kan men groot worden. Daarom is het volgende teken: de Toenadering. Toenadering beduidt toenemen in omvang, groot worden. Tijd: januari-februari

HEXAGRAM 20 - DE BESCHOUWING (DE AANBLIK) (000011) Karakter: Kijken, zien, een oog op het onderlichaam van een mens; een reiger met een kuif en een grote schreeuwbek; kijken van (als) een reiger. TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: WIND HET OORDEEL De Beschouwing. De wassing is geschied, maar het offer is nog niet gebracht. Vol vertrouwen zien zij naar hem op. HET BEELD De wind waait over de aarde: het beeld van de Beschouwing. Zo bezochten de oude koningen de streken van de wereld, zij beschouwden het volk en onderrichten het. DE LIJNEN 1 (yin) Jongensachtige beschouwing. Voor een man van geringe betekenis geen blaam. Voor een Edele beschamend. 2 (yin) Aanblik door de deurspleet. Bevorderlijk is de standvastigheid van een vrouw. 3 (yin) Beschouwing van mijn leven beslist over voortgang of terugtocht. 4 (yin) Beschouwing van het licht van het rijk. Bevorderlijk is het, als gast van een koning werkzaam te zijn. 5 (yang) Beschouwing van mijn leven. De Edele treft geen blaam. 6 (yang) Beschouwing van zijn leven. De Edele treft geen blaam. Schaduwhexagram: 34 - De Macht van het Grote Kernhexagram: 23 - De Versplintering / Vormhexagram: 7 - Het Leger Centrum: MATERIE Projecties: ook onderrichten, les geven, boven de dingen staan, contemplatie, waarnemer, vrij individu zijn, raadgever, ritueel, gebruiker van de I Tjing, wijs persoon, geestelijke weg naar rust, de dingen zien zoals ze zijn,... Volgorde: Als de dingen groot zijn, kan men ze goed zien. Daarom is het volgende teken: De Beschouwing. Tijd: september-oktober

HEXAGRAM 21 - HET DOORBIJTEN (100101) Karakter: de stelen van het duizendblad; bijten en herkauwen van een verkregen antwoord; een gevulde offerschaal: de inhoud en het deksel; de mond brengt onzichtbare stemmen die vanuit de schaal spreken. TRIGRAMMEN / Onderaan: DONDER - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL Het Doorbijten heeft welslagen. Het is bevorderlijk, het gerecht voortgang te doen hebben. HET BEELD Donder en bliksem: het beeld van het Doorbijten. Zo consolideren de vroegere koningen de wetten door duidelijk omschreven straffen. DE LIJNEN 1 (yang) Steekt met de voeten in het blok, zodat de tenen verdwijnen. Geen blaam. 2 (yin) Bijt door week vlees, zodat de neus verdwijnt. Geen blaam. 3 (yin) Bijt op oud gedroogd vlees, en stoot op iets giftigs. Geringe beschaming. Geen blaam. 4 (yang) Bijt op gedroogd kraakbenig vlees. Krijgt metalen pijlen. Bevorderlijk is het, zich de moeilijkheden bewust te blijven en standvastig te zijn. Heil! 5 (yin) Bijt op gedroogd spiervlees, krijgt geel goud. Standvastig zich bewust zijn van het gevaar. Geen blaam! 6 (yang) Steekt met de hals in de houten kraag, zodat de oren verdwijnen. Onheil! Schaduwhexagram: 48 - De Waterput Kernhexagram: 39 - De Hindernis / Vormhexagram: 62 - Overwicht van het Kleine Centrum: CHAOS Projecties: orakelen, beslissen, knopen doorhakken, volhouden, onderhandelen, koop afsluiten, verteren, straffen, wettelijk afhandelen, wetten uitvoeren, wetten en straffen bepalen, ... Volgorde: Als er iets is wat men beschouwen kan, is er ook iets dat vereniging tot stand brengt. Daarom is het volgende teken: het Doorbijten. Doorbijten betekent vereniging.

HEXAGRAM 22 - DE BEKOORLIJKHEID (101001) Karakter: schelpje dat in China vroeger als betaalmiddel werd gebruikt; groenten, planten of bloemen; in drievoud, om aan te duiden dat het om een grote hoeveelheid gaat. TRIGRAMMEN / Onderaan: VUUR - Bovenaan: BERG HET OORDEEL Bekoorlijkheid heeft welslagen. In het klein is het bevorderlijk, iets te ondernemen. HET BEELD Beneden aan de berg is het vuur: het beeld van de bekoorlijkheid. Zo gaat de Edele te werk bij de opheldering van de lopende zaken. Maar hij waagt het niet, op deze wijze grote strijdvragen te beslissen. DE LIJNEN 1 (yang) Maakt zijn tenen bekoorlijk, verlaat het rijtuig en gaat te voet. 2 (yin) Maakt zijn kinbaard bekoorlijk. 3 (yang) Bekoorlijk en vochtig. Duurzame standvastigheid brengt heil. 4 (yin) Bekoorlijkheid of eenvoud? Een wit paard komt als gevlogen. Geen rover is hij, hij wil een aanzoek doen op de juiste tijd. 5 (yin) Bekoorlijkheid op heuvels en in tuinen. Het zijden bundeltje is armelijk en klein. Beschaming, doch ten slotte heil. 6 (yang) Eenvoudige bekoorlijkheid. Geen blaam. Schaduwhexagram: 47 - De Benauwenis (De Uitputting) Kernhexagram: 40 - De Bevrijding / Vormhexagram: 25 - De Onschuld Centrum: ORDE Projecties: sieraad, opsmuk, esthetiek, schone vorm, uiterlijke, mode, schone schijn, weerspiegeling, fata morgana, zintuigen, waarneming, kunst, cultuur, eenvoud, klatergoud, schaduwen, zinsbegoocheling, zoeken naar de kern, sleur, dagdagelijkse, verbeelding, vormgeving, voorbijgaande, .... Volgorde: De dingen mogen zich niet zonder meer, zonder enige consideratie verenigen, daarom is het volgende teken: de Bekoorlijkheid. Bekoorlijkheid is zoveel als sieraad en natuurlijke kleur.

HEXAGRAM 23 - DE VERSPINTERING (000001) Karakter: Het afknotten of snoeien van een boom; de afgehakte top; de verwijderde zijtakken en boomschors; scherp gereedschap; mes of zwaard; een gevelde boom afschillen. TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: BERG HET OORDEEL De Versplintering. Het is niet bevorderlijk, waar dan ook heen te gaan. HET BEELD De berg rust op de aarde: het beeld van de Versplintering. Zo kunnen de hogeren alleen door rijke gaven aan de lageren hun positie verzekeren. DE LIJNEN 1 (yin) Het bed wordt versplinterd bij de poot. De standvastigen worden vernietigd. Onheil. 2 (yin) Het bed wordt verplinterd aan de rand. De standvastigen worden vernietigd. Onheil. 3 (yin) Hij verplinterd zich met hen. Geen blaam. 4 (yin) Het bed wordt verplinterd tot op de huid. Onheil. 5 (yin) Een school vissen. Door de paleisdames komt gunst. Alles is bevorderlijk. 6 (yang) Een grote vrucht ligt nog onaangeroerd. De Edele krijgt een rijtuig. Het huis van de gemene wordt versplinterd. Schaduwhexagram: 43 - De Doorbraak Kernhexagram: 2 - Het Ontvangende / Vormhexagram: 6 - De Strijd Centrum: MATERIE Projecties: verval, ineenstorting, loslaten van zekerheden en verlangens, materialistisch ingesteld, sterfelijkheid, opruimen, gewoontepatronen afleggen, verwijderen, rotting, Volgorde: Als men de opsmuk te ver drijft, put het welslagen zich uit. Daarom is het volgende teken: de Versplintering. Verplintering betekent verval. Tijd: oktober-november

HEXAGRAM 24 - DE TRUGKEER (HET KEERPUNT) (100000) Karakter: Lopen naar de stadswal of naar een markt, naar een plaats waar je al eens eerder bent geweest. TRIGRAMMEN / Onderaan: BERG - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL De Terugkeer. Welslagen. Feilloos uitgaan en ingaan. Vrienden komen zonder blaam. Her en der gaat de weg. Op de zevende dag komt de terugkeer. Het is bevorderlijk, een plaats te hebben waar men heen kan gaan. HET BEELD De donder binnen in de aarde: het beeld van het Keerpunt. Zo sloten de koningen de passen ten tijde van de zonnewende. Handelaren en vreemdelingen reisden niet, en de heerser bereisde niet de provincies. DE LIJNEN 1 (yang) Terugkeer van geringe afstand. Berouw is onnodig. Groot heil. 2 (yin) Rustige terugkeer. Heil! 3 (yin) Veelvuldige terugkeer. Gevaar. Geen blaam. 4 (yin) Temidden der anderen wandelend, keert men alleen terug. 5 (yin) Grootmoedige terugkeer. Geen berouw. 6 (yin) Gemiste terugkeer. Onheil. Schaduwhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen Kernhexagram: 2 - Het Ontvangende / Vormhexagram: 39 - De Hindernis Centrum: MATERIE Projecties: hernieuwing, terugkeer, herstel, een keerpunt, de goede kant op, wedergeboorte, thuiskomst, hernieuwend, ... Volgorde: De dingen kunnen niet voorgoed vernietigd blijven. Als de bovenste volkomen verplinterd is, komt het beneden terug. Daarom is het volgende teken: de Terugkeer. Tijd: december-januari Karaktervorming: Het hexagram De Terugkeer is de wortel of de stam van het karakter. De Terugkeer dient tot zelfkennis. Het goede, dat zich beneden vertoont, is vooralsnog weinig opvallend, maar het is sterk genoeg om zich in zijn biezondere aard duurzaam te handhaven tegenover alle verleidingen uit zijn omgeving.

HEXAGRAM 25: DE ONSCHULD (100111) Karakter: Er is geen vrouw verloren; een man wendt tevergeefs zijn krachten aan om een obstakel te overwinnen; een ontkenning; een schuilplaats betreden; een meisje in rituele lichaamshouding. TRIGRAMMEN / Onderaan: DONDER - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL De Onschuld. Verheven Welslagen, Bevorderlijk is standvastigheid. Als iemand niet is zoals hij behoorde te zijn, dan heeft hij ongeluk en is het voor hem niet bevorderlijk, wàt dan ook te ondernemen. HET BEELD Onder de hemel rolt de donder: alle dingen verkrijgen de natuurlijke staat van de Onschuld. Zo verzorgden en voeden de oude koningen, rijk aan deugd, in harmonie met de tijd, alle wezens. DE LIJNEN 1 (yang) Onschuldige levenswandel brengt heil! 2 (yin) Als men bij het ploegen niet aan het oogsten denkt en bij het rooien niet aan het gebruik van het veld: dan is het bevorderlijk, iets te ondernemen. 3 (yin) Onverdiend ongeluk. De koe, die door iemand getuierd was, is winst voor de zwerver, voor de burger verlies. 4 (yang) Wie standvastig vermag te blijven, zal geen blaam oplopen. 5 (yang) Gebruik geen arsenij bij onverdiende ziekte. Het zal vanzelf wel weer goed worden. 6 (yang) Onschuldig handelen brengt geluk. Niets is bevorderlijk. Schaduwhexagram: 46 - Het Omhoogdringen Kernhexagram: 53 - De Geleidelijke Ontwikkeling / Vormhexagram: 56 - De Zwerver Centrum: CHAOS Projecties: het onverwachte, de intuïtie, de dingen nemen zoals ze komen, impuls, zuivere natuur, innerlijke coach, innerlijke vrijheid, het spontane natuurlijke, ongeluk van buitenaf, oorspronkelijke, ... Volgorde: Door ommekeer wordt men vrij van schuld. Daarom is het volgende teken: de Onschuld.

HEXAGRAM 26: DE TEMMENDE MACHT VAN HET GROTE (111001) Karakter: Grote groene velden; een volwassen mens; de cocon van de zijderups; persoonlijk, strengen zijde hangen in een verfbad; diepzinnig en mysterieus; een akker, vee grazend op de weilanden. TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: BERG HET OORDEEL De Temmende Kracht van het Grote. Bevorderlijk is standvastigheid. Niet thuis eten brengt heil. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. HET BEELD De hemel temidden van de berg: het beeld van de Temmende Kracht van het Grote. Zo leert de Edele vele woorden uit vroeger tijd en daden uit het verleden kennen, om daardoor zijn karakter te stalen. DE LIJNEN 1 (yang) Er dreigt gevaar. Het is bevorderlijk, zich afzijdig te houden. 2 (yang) Van de wagen worden de aslagers afgenomen. 3 (yang) Een goed paard, dat anderen volgt. Bevorderlijk is bewustzijn van het gevaar en standvastigheid. Oefen je dagelijks in wagenmennen en verdediging met wapens. Het is bevorderlijk, een plaats te hebben waar men heen kan gaan. 4 (yin) De schutplank van een jonge stier. Groot heil. 5 (yin) De tand van een gecastreerd everzwijn. Heil. 6 (yang) Men vindt de weg naar de hemel. Welslagen. Schaduwhexagram: 45 - Het Verzamelen Kernhexagram: 54 - Het Huwende Meisje / Vormhexagram: 13 - Gemeenschap met Mensen Centrum: ORDE Projecties: openbaar optreden, in woord en daad, (zelf)beheersing, opgespaarde energie, vastgelegde kennis, oppotten, energiebesparend, studie, kennis, innerlijke kracht, herinneringen, groot bedrijf, belangrijke actie, de juiste tijd afwachten,... Volgorde: Als er onschuld is, kan men temmen. Daarom is het volgende teken: de Temmende Kracht van het Grote.

HEXAGRAM 27: DE MONDHOEKEN (DE VOEDING) (100001) Karakter: Een hoofd met de kaken; ruwe schets van een gezicht; hoofd. TRIGRAMMEN / Onderaan: DONDER - Bovenaan: BERG HET OORDEEL De Mondhoeken. Standvastigheid brengt heil. Zie naar het voedsel en de dingen waarmee iemand zelf zijn mond tracht te vullen. HET BEELD Beneden aan de berg is de donder: het beeld van de voeding. Zo slaat de Edele acht op zijn woorden, en hij is matig in eten en drinken. DE LIJNEN 1 (yang) Je laat je toverschildpad lopen en kijkt naar mij met je mondhoeken omlaag. Onheil! 2 (yin) Zich wenden naar de top voor voeding, van de weg afwijken om op de heuvel voeding te zoeken: zo doorgaan, brengt onheil. 3 (yin) Afwijken van de voeding. Standvastigheid brengt onheil. Handel in tien jaar niet zo. Niets is bevorderlijk. 4 (yin) Naar de top zich wenden om voedsel brengt heil. Met felle ogen als een tijger om zich heen spieden in onstilbaar begeren. Geen blaam. 5 (yin) Afwijken van de weg. Blijven in standvastigheid brengt heil. Men moet niet het grote water oversteken. 6 (yang) De bron van de voeding. Bewustzijn van het gevaar brengt heil. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. Schaduwhexagram: 28 - Overwicht van het Grote Kernhexagram: 2 - Het Ontvangende / Vormhexagram: 33 - De Terugtocht Centrum: MATERIE Projecties: eten en drinken, woorden uit de mond, terugkoppeling, feed-back, tijdpad, opvolgen, kaf van het koren scheiden, bedachtzaamheid, overdenken, plannen, verloop opvolgen, geen parels voor de zwijgen, ... Volgorde: Als de dingen vastgehouden worden, is er sprake van voeding. Daarom is het volgende teken: de Mondhoeken. De Mondhoeken betekenen: Voeding.

HEXAGRAM 28 : OVERWICHT VAN HET GROTE (011110) Karakter: een volwassen mens die stap voor stap loopt; een skelet; schedel en botten, een verwriongen mond; iets wat de doorslag geeft. TRIGRAMMEN / Onderaan: WIND - Bovenaan: MEER HET OORDEEL Het Overwicht van het Grote. De nokbalk buigt door. Het is bevorderlijk een plaats te hebben, waar men heen kan gaan. Welslagen. HET BEELD Het meer gaat over de bomen heen: het beeld van het Overwicht van het Grote. Zo is de Edele als hij alleen staat: onbezorgd, en als hij afstand moet doen van de wereld: verversaagd. DE LIJNEN 1 (yin) Wit struisriet eronder leggen. Geen blaam. 2 (yang) Een dorre populier bot uit aan de wortel. Een oudere man krijgt een jonge vrouw. Alles is bevorderlijk. 3 (yang) De nokbalk buigt door. Onheil. 4 (yang) De nokbalk wordt gestut. Heil! Zijn er bijbedoelingen, dan is dat beschamend. 5 (yang) Een dorre populier krijgt bloesems. Een oudere vrouw krijgt een man. Geen blaam, geen lof. 6 (yin) Men moet door het water. Het reikt tot boven het hoofd. Onheil. Geen blaam. Schaduwhexagram: 27 - De Mondhoeken Kernhexagram: 1 - Het Scheppende / Vormhexagram: 20 - De Beschouwing Centrum: ENERGIE Projecties: opgeblazen, kleinzielig, stress, verantwoordelijkheid, vrije en onafhankelijke wil, buigen of barsten, zelfvertrouwen, eigen koers durven varen, onder grote druk je plan durven trekken, zelfrespect, zelfwaarde, beslissende overgangsperiode, onthechting van normale gang van zaken, overbeladen, overgang, de top bereiken, doorlopen, doodskist, stervenstijd, leven en door, van gene zijde, ... Volgorde: Zonder voeding kan men zich niet bewegen, daarom is het volgende teken: het Overwicht van het Grote.

HEXAGRAM 29: HET ONPEILBARE (HET WATER) (010010) Karakter: Aarde met een tekort; een gat in de grond; de mens die ademt; buiten adem zijn; uitgeput geraken en tekort schieten; een valstrik of list. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: WATER - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Het herhaalde Onpeilbare. Als je waarachtig bent, heb je welslagen in je hart, an al wat je doet heeft succes. HET BEELD Het water stroomt ononderbroken en komt aan het doel: het beeld van het herhaalde Onpeilbare. Zo wandelt de Edele in voortdurende deugd en wijdt hij zich aan het onderricht. DE LIJNEN 1 (yin) Herhaling van het Onpeilbare. Men geraakt in de afgrond in een gat. Onheil. 2 (yang) De afgrond is gevaarlijk. Men moet slechts kleine dingen trachten te bereiken. 3 (yin) Voorwaarts en achterwaarts afgrond op afgrond. Blijf in zulk een gevaar eerst stil staan en wacht, anders raak je in de afgrond in een gat. Handel niet zo. 4 (yin) Een kruik wijn, een schaal rijst als toegift, aarden schotels, eenvoudig door het venster naar binnen gereikt: dat verdient volstrekt geen blaam. 5 (yang) De afgrond wordt niet overvol, hij wordt slechts vol tot aan de rand. Geen blaam. 6 (yin) Met koorden en touwen gebonden, ingesloten tussen met doornen omheinde kerkermuren; drie jaren vindt men de weg niet. Onheil! Schaduwhexagram: 30 - Het Zich-Hechtende Kernhexagram: 27 - De Mondhoeken / Vormhexagram: 58 - Het Blijmoedige Centrum: MATERIE Projecties: het hart volgen, onzekerheid, angst, gevaar, instinctief het juiste doen, ongebonden zijn, diepe emotie, bodemloosheid, vrijheid, wijsheid, intuïtie, de weg van de minste weerstand, de diepten van het leven, zonder veel ambitie, leren van het leven, levensweg, de ziel, de psyche, verdieping, naar beneden gericht, ... Volgorde: De dingen kunnen niet voortdurend in een overwichtstoestand zijn. Daarom is het volgende teken: het Onpeilbare. Het Onpeilbare beduidt een uitdieping.

HEXAGRAM 30: HET ZICH-HECHTENDE (HET VUUR) (101101) Karakter: fazant, feniks, wielewaal, de yak, de poten en de staart, het hoofd en de horens; een vogel met een korte staart; afscheiden, verlaten of ontbinden. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: VUUR - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL Het Zich-Hechtende. Bevorderlijk is Standvastigheid. Die brengt succes. Zorg voor de koe brengt heil HET BEELD Het lichte verheft zich tweemaal: het beeld van het vuur. Zo verlicht de grote man door voortzetting van dit licht de vier windstreken. DE LIJNEN 1 (yang) De voetsporen lopen schots en scheef. Als men ernstig bezig is: geen blaam. 2 (yin) Gele Glans. Verheven heil. 3 (yang) Bij het schijnsel van de ondergaande zon slaan mensen al zingend op de pan of zij zuchten luid over de naderende ouderdom. Onheil. 4 (yang) Plotseling is zijn komen. Het brandt op, dooft uit, wordt weggeworpen. 5 (yin) Wenend in stromen, zuchtend en klagend. Heil! 6 (yang) De koning gebruikt hem bij het uitrukken en tuchtigen. Het beste is dan, de aanvoerders te doden en de meelopers gevangen te nemen. Geen blaam. Schaduwhexagram: 29 - Het Onpeilbare Kernhexagram: 28 - Overwicht van het Grote / Vormhexagram: 51 - Het Opwindende Centrum: ENERGIE Projecties: praktische verstand, logos, verstandig handelen, gezond verstand, relativering, dagelijkse aangelegenheden, oog, leefpatroon, continuïteit, vaste relaties, bindingen, verbondenheid, structuur, oog, harnas, helm, schildpad, schedel, gezichtskring, naaste vrienden, bekenden, bewustzijn, besef, camera, warmte, kennis, relaties, dagelijkse verplichtingen, ... Volgorde: In een uitdieping is er altijd wel iets, dat zich daarin vasthecht. Daarom is het volgende teken: het Zich-Hechtende. Het Zich-Hechtende beduidt: op iets berusten.

DEEL II HEXAGRAM 31 : DE INWERKING (HET HOFMAKEN) (001110) Karakter: hellebaard, met een (maan)sikkel; een verwonding en een mond. Kwetsen met de mond. Geheel, alles en compleet. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: BERG - Bovenaan: MEER HET OORDEEL De Inwerking. Welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid. Een meisje nemen brengt heil. HET BEELD Op de berg is een meer. Het beeld van de Inwerking. Zo laat de Edele door de bereidheid hen op te nemen, de mensen tot zich komen. DE LIJNEN 1 (yin) De inwerking uit zich in de grote teen. 2 (yin) De inwerking uit zich in de kuiten. Onheil! Blijven brengt heil! 3 (yang) De inwerking uit zich in de dijen. Houdt zich aan dat wat hem volgt. Zo doorgaan is beschamend. 4 (yang) Standvastigheid brengt heil! Berouw verdwijnt. Als men opgewonden zijn gedachten her- en derwaarts zendt, volgen alleen de vrienden op wie men zijn bewuste gedachten richt. 5 (yang) De inwerking uit zich in de nek. Geen berouw. 6 (yin) De inwerking uit zich in kaak, wangen en tong. Schaduwhexagram: 41 - De Vermindering Kernhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen / Vormhexagram: 9 - De Temmende Kracht van het Kleine Centrum: ENERGIE Projecties: verliefdheid, resonantie, beïnvloeding, aanvullen, lokroep, sensualiteit, empathie, telepathie, aanvoelen, betovering, fascinatie, verjonging, vernieuwing, verbinding, connectie, één in een groter geheel, collusie, telecommunicatie, verhuis, etherisch, openheid, hormonaal. Volgorde: Nadat hemel en aarde er zijn, zijn er ook de afzonderlijke dingen. Nadat de afzonderlijke dingen het aanzien hebben gekregen, zijn er de beide geslachten. Nadat het mannelijke en het vrouwelijke geslacht er zijn, is er ook de verhouding tussen echtgenoot en echtgenote. Nadat de verhouding tussen echtgenoot en echtgenote er is, is er de verhouding tussen ouders en kinderen. Nadat de verhouding tussen ouders en kinderen aanwezig is, is er de verhouding tussen vorst en dienaar. Nadat het onderscheid tussen hoog en laag aanwezig is, kunnen de regels van de orde en van het recht ingrijpen.

HEXAGRAM 32 : DE DUURZAAMHEID (011100) Karakter: het hart; de zon die op- en ondergaat; dus het hart blijft gelijk, gelijkmoedigheid; een veerboot die heen en weer vaart; een cyclus. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: WIND - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL Welslagen. Geen blaam. Bevorderlijk is standvastigheid. Bevorderlijk is het, een plaats te hebben, waar men heen kan gaan. HET BEELD Donder en wind: het beeld van de Duurzaamheid. Zo staat de Edele vast en hij verandert zijn richting niet. DE LIJNEN 1 (yin) Te haastig duurzaamheid verlangen, brengt altijd onheil bevorderlijk zou zijn. 2 (yang) Berouw verdwijnt. 3 (yang) Wie zijn karakter geen duurzaamheid geeft, zal schande oogsten. Blijvende beschaming. 4 (yang) In het veld is geen wild. 5 (yin) Zijn karakter duurzaamheid standvastigheid; dat is voor een vrouw heilzaam, voor de man noodlottig. 6 (yin) Rusteloosheid als duurzame toestand brengt onheil. Schaduwhexagram: 42 - De Vermeerdering Kernhexagram: 43 - De Doorbraak / Vormhexagram: 23 - De Versplintering Centrum: ENERGIE Projecties: continuïteit in het leven, huwelijk, trouw, langlopende projecten, een vaste baan, blijvende cyclus, kringloop, planeten, roulette, omgang tussen sekses, gender, ... Volgorde: De weg van de man en de vrouw mag niet anders dan langdurig zijn. Daarom is het volgende teken: de Duurzaamheid. Duurzaamheid wil zeggen lange duur. Karaktervorming: Duurzaamheid bewerkt vastheid van karakter. Het hexagram Duurzaamheid toont menigvuldige ervaringen zonder oververzadeging. Duurzaamheid bewerkt eenheid van het karakter. Vaste regels worden afgeleid. Keuzes worden gemaakt. Identiteitsvorming.

HEXAGRAM 33 : DE TERUGTOCHT (OO1111) Karakter: bewegen, voortgaan; een mannelijk varken (een beer); mannelijke potentie; speenvarken; het vlees wordt geofferd; vluchten van het varken; verstoppen of verdrijven. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: BERG - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL De Terugtocht. Welslagen. In het kleine is standvastigheid bevorderlijk. HET BEELD Onder de hemel is de berg: het beeld van de Terugtocht. Zo houdt de Edele de gemenen op een afstand: niet toornig, maar beheerst DE LIJNEN 1 (yin) Bij de terugtocht aan de staart. Dat is gevaarlijk. Men mag niet iets willen ondernemen. 2 (yin) Hij houdt hem vast met geel ossenleer. Niemand vermag hem los te rukken. 3 (yang) Opgehouden terugtocht is pijnlijk en gevaarvol. De mensen als knechten en meiden te houden brengt heil. 4 (yang) Vrijwillige terugtocht brengt de Edele heil, de gemene man achteruitgang. 5 (yang) Vriendelijke terugtocht. Standvestigheid brengt heil. 6 (yang) Blijmoedige terugtocht. Alles is bevorderlijk. Schaduwhexagram: 19 - De Toenadering Kernhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen / Vormhexagram: 14 - Het Bezit van het Grote Centrum: ENERGIE Projecties: gereserveerdheid, vluchtinstinct, onbereikbaarheid, vrijwillige terugtocht van een sterke persoonlijkheid, distantie, afstandelijkheid, zich boven de dingen zetten, gevechtssport, rondreizende beroepen, rollen spelen, geestelijk vrij blijven. Volgorde: De dingen kunnen niet voortdurend op hun plaats blijven, daarom is het volgende teken: de Terugtocht. Terugtocht wil zeggen: wijken. Tijd: juli-augustus

HEXAGRAM 34: DE MACHT VAN HET GROTE (111100) Karakter: een volwassen mens; groot en lang; dikke en sterke boom; een wijs mens of geleerde; een krachtig mens. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: HEMEL - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL De Macht van het Grote.Bevorderlijk is standvastigheid. HET BEELD De donder is boven aan de hemel: het beeld van de Macht van het Grote. Zo treedt de Edele niet op wegen, die niet in overeenstemming zijn met de orde. DE LIJNEN 1 (yang) Macht in de tenen. Zo doorgaan brengt onheil. Dat kan niet anders. 2 (yang) Standvastigheid brengt heil. 3 (yang) De gemene man werkt door macht. De Edele werkt anders. Zo doorgaan is gevaarlijk. Een geitebok stoot tegen een heg en raakt verward met zijn horens. 4 (yang) Standvastigheid brengt heil. Het berouw verdwijnt. De heg gaat open; er is geen verwarring. De macht berust op de as van een grote wagen. 5 (yin) Verliest de bok gemakkelijk. Geen berouw. 6 (yin) Een bok stoot tegen een heg. Hij kan niet terug, hij kan niet vooruit. Niets is bevorderlijk. Merkt men de moeilijkheid, dan brengt dat heil. Schaduwhexagram: 20 - De Beschouwing Kernhexagram: 43 - De Doorbraak / Vormhexagram: 22 - De Bekoorlijkheid Centrum: ENERGIE Projecties: tegenstelling tussen kracht en geweld (macht), de krachten in toom houden, natuurlijke autoriteit, fases van omgaan met macht, op de rechte weg lopen, pauze, dwangmatige toestanden, obstinaatheid, bokkige houding, koppigheid, innerlijke kracht, glimlachen en heldere standpunten innemen, heersen is dienen. Volgorde: De dingen kunnen zich niet voortdurend terugtrekken, daarom is het volgende teken: de Macht van het Grote. Tijd: maart-april

HEXAGRAM 35 : DE VOORUITGANG (000101) Karakter: een vogel vouwt zijn vleugels en laat zich naar de aarde vallen; de zon komt op aan de horizon en vogels dalen neer op het veld om voedsel te zoeken; vogels die fluiten. DE TRIGRAMMEN / Onderaan: AARDE - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL De Vooruitgang. De sterke vorst wordt geëerd door een groot aantal paarden. Op één dag wordt hij driemaal ontvangen. HET BEELD De zon gaat op over de aarde. Het beeld van de Vooruitgang. Zo geeft de Edele zelf glans aan zijn lichtende deugd. DE LIJNEN 1 (yin) Voortschreidend, maar teruggewezen. Standvastigheid brengt heil! Als men geen vertrouwen ontmoet, blijve men gelaten. Geen fout. 2 (yin) Voortschreidend, maar in droefheid. Standvastigheid brengt heil. Men krijgt dan groot geluk van zijn stammoeder. 3 (yin) Allen zijn het eens, berouw verdwijnt. 4 (yang) Vooruitgang als een hamster. Standvastigheid brengt gevaar met zich mee. 5 (yin) Berouw verdwijnt. Neem winst en verlies niet ter harte. Ondernemingen brengen heil. Alles werkt bevorderend. 6 (yang) Voortschreiden met de horens mag men alleen om zijn eigen gebied te straffen. Zich van het gevaar bewust zijn brengt heil. Geen blaam. Standvastigheid brengt beschaming. Schaduwhexagram: 5 - Het Wachten Kernhexagram: 39 - De Hindernis / Vormhexagram: 40 - De Bevrijding Centrum: CHAOS Projecties: expansie, snelle groei, ongehinderde vooruitgang, de vroege morgen, het ochtendgloren, zingende vogels bij de opkomst van de zon, het licht komt op, vernieuwing, wakker worden, dagende inzicht, het aan de dag treden, in het voetlicht treden, aan het licht komen, plotselinge inzichten en ontdekkingen, opheldering, een uit te voeren taak, overzicht, klaar, wat licht is rijst omhoog, Volgorde: De wezens kunnen niet voortdurend in een toestand van macht blijven; daarom is het volgende teken: de Vooruitgang. Vooruitgang wil zeggen expansie.

HEXAGRAM 36: DE VERDUISTERING VAN HET LICHT (101000) Karakter: zon en maan, licht, helderheid en inzicht; mannen met bogen, barbaren. DE TRIGRAMMEN/ Onderaan: VUUR - Bovenaan: AARDE HET OORDEEL De verduistering van het Licht. Het is bevorderlijk, in de nood standvastig te zijn. HET BEELD Het licht is in de aarde verzonken: het beeld van de Verduistering van het Licht. Zo leeft de Edele met de grote massa: hij verhult zijn glans en blijft toch licht. DE LIJNEN 1 (yang) Verduistering van het licht in de vlucht. Hij laat zijn vleugels zakken. De Edele op zijn zwerftocht eet drie dagen niets. Maar hij heeft een plaats, waar hij heen kan gaan. De waard heeft wat op hem te zeggen. 2 (yin) De verduistering van het licht kwetst hem aan de linker dij. Hij schaft hulp met de macht van een paard. Heil. 3 (yang) De verduistering van het licht op de jacht in het Zuiden. Men verkrijgt haar grote hoofd. Men mag niet te vlug standvastigheid vefrwachten. 4 (yin) Hij dringt binnen in de linker buikholte. Men verkrijgt het hart van de verduistering van het licht en verlaat poort en hof. (dwz. hij verneemt de innerlijke gezindheid van het hart) 5 (yin) Verduistering van het licht als bij prins Tji. Bevorderlijk is standvastigheid 6 (yin) Niet licht maar donker. Eerst steeg hij op ten hemel, daarna stortte hij omlaag in de diepten der aarde. Schaduwhexagram: 6 - De Strijd Kernhexagram: 40 - De Bevrijding / Vormhexagram: 3 - De Aanvangsmoeilijkheid Centrum: ORDE Projecties: kwetsuren van buitenaf, onderdrukking, de donkere nacht, het gemene onderdrukt het edele, domheid, onderdrukker en onderduiker, terreur, zich tijdelijk verbergen, bij uw principes blijven, het gemene zal aan zichzelf ten ondergaan, weersta het boze niet, maar verberg je lichte geaardheid, guerrilla, geheim overleg, het verzet, onderduiken. Volgorde: Expansie zal onherroepelijk op verzet en beschadeging stoten. Daarom is het volgende teken: de Verduistering van het Licht. Verduistering wil zeggen beschadiging, verwonding, kwetsuren.

HEXAGRAM 37: HET GEZIN (101011) Karakter: varkens in het huis; een man in zijn huis; een huishouden DE TRIGRAMMEN/ Onderaan: VUUR - Bovenaan: WIND HET OORDEEL Het Gezin. Bevorderlijk is de standvastigheid van de vrouw. HET BEELD Wind komt voort uit vuur. Het beeld van het Gezin. Zo heeft de Edele in zijn woorden: zakelijkheid, en in zijn levenswandel: duur. DE LIJNEN 1 (yang) Vaste afsluiting binnen het gezin. Berouw verdwijnt. 2 (yin) Zij moet niet toegeven aan haar gril. Binnen voor het eten zorgen. Standvastigheid brengt heil. 3 (yang) Als het in het gezin heftig toegaat, ontstaat berouw over te grote gestrengheid. Toch heil! Als vrouw en kind dartelen, leidt dat tenslotte tot beschaming. 4 (yin) Zij is de rijkdom van het huis. Groot heil! 5 (yang) Als een koning nadert hij zijn gezin. Vreest niet. Heil! 6 (yang) Zijn werk dwingt respect af. Ten slotte komt heil. Schaduwhexagram: 40 - De Bevrijding Kernhexagram: 64 - Voor de Voleinding / Vormhexagram: 24 - De Terugkeer Centrum: ORDE Projecties: het innerlijke, nest waaruit men komt, het erfelijke, genetisch, familiebanden, loyaal, familieopstelling, plaats in het gezin, positioneren in kleinere kring, contacten in een gesloten verband, de clan, netwerking, netwerkstructuur, reticulair gegeven, een holon, het vuur brandend houden, evenwicht tussen binnen en buiten, zo binnen zo buiten, Volgorde: Wie buiten wordt gekwetst, zal zich terugtrekken in zijn gezin. Daarom is het volgende teken: het Gezin.

HEXAGRAM 38: DE TEGENSTELLING (110101) Karakter: het menselijk oog, twee voeten in tegengestelde richting, verwijdering, loslaten, een pijl in een doel, bundels gevlochten gras waarover het plengoffer werd uitgegoten; latente energie; dubbelzien, scheelkijken; twee verschillende doelen hebben. DE TRIGRAMMEN/ Onderaan: MEER - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL De Tegenstelling. In kleine dingen heil! HET BEELD Boven het vuur, onder het meer: het beeld van de Tegenstelling. Zo behoudt de Edele bij alle gemeenschap zijn individualiteit. DE LIJNEN 1 (yang) Het berouw verdwijnt. Als je je paard verliest, loop het dan niet na; het komt vanzelf terug. Als je slechte mensen ziet, wacht je dan zelf van fouten. 2 (yang) Men ontmoet zijn heer in een nauwe steeg. Geen blaam. 3 (yin) Men ziet de wagen achteruitgetrokken, de runderen vastgehouden, een man met afgesneden haar en neus. Geen goed begin, wel een goed einde. 4 (yang) Door tegenstelling vereenzaamd, ontmoet men een gelijkgezinde, met wie men in goed vertrouwen kan omgaan. Ondanks het gevaar geen blaam. 5 (yin) Het berouw verdwijnt. De kameraad bijt zich door het omhulsel heen. Naar hem toe gaan, hoe zou dat een fout zijn? 6 (yang) Door tegenstelling vereenzaamd, ziet men zijn kameraad als een met vuil bedekt zwijn, als een wagen vol duivels. Eerst spant men zijn boog naar hem, dan legt men de boog weg. Geen rover is hij, als de tijd daar is wil hij een aanzoek doen. Bij het heengaan valt er regen, komt er heil. Schaduwhexagram: 39 - De Hindernis Kernhexagram: 63 - Na de Voleinding/Vormhexagram: 32 - De Duurzaamheid Centrum: CHAOS Projecties: alleen staan, onbegrip, leren omgaan met andere karakters, de individuatie, zelfverwerkelijking, onafhankelijke omstelling, zichzelf niet verliezen, gevaar voor minderwaardigheid, irritaties, identiteistverlies, twijfels, verschillende meningen in hetzelfde huis, trots, wapens, grijns, de buitenstaander, de waarnemer, eigenheid, eigen-aard. Volgorde: Als de weg van het gezin ten einde is, komen er misverstanden. Daarom is het volgende teken: de Tegenstelling. Tegenstelling wijst op misverstanden.

HEXAGRAM 39: DE HINDERNIS (001010) Karakter: een ruimte die met stro is opgevuld als bescherming tegen de kou; een voet in rust; een gesloten cirkel; mank lopen, kreupel, onhandelbaar; koppig; een lamme. DE TRIGRAMMEN/ Onderaan: BERG - Bovenaan: WATER HET OORDEEL De Hindernis: Bevorderlijk is het Zuidwesten. Niet bevorderlijk is het Noordoosten. Bevorderlijk is het, de grote man te zien. Standvastigheid brengt heil! HET BEELD Op de berg is het water: het beeld van de Hindernis. Zo wijdt de Edele zijn zorg aan zijn eigen persoonlijkheid en vormt hij zijn karakter. DE LIJNEN 1 (yin) Gaan leidt in hindernissen, komen vindt lof. 2 (yin) Des Konings dienaar is in hindernis op hindernis. Maar het is niet zijn eigen schuld. 3 (yang) Gaan leidt in hindernissen; dus komt hij terug. 4 (yin) Gaan leidt in hindernissen, komen leidt tot vereniging. 5 (yang) Temidden der grootste hindernissen komen vrienden. 6 (yin) Gaan leidt in hindernissen, komen leidt tot groot heil. Bevorderlijk is het, de grote man te zien (de wil is op het innerlijke gericht). Schaduwhexagram: 38 - De Tegenstelling Kernhexagram: 64 - Voor de Voleinding/Vormhexagram: 43 - De Doorbraak Centrum: ORDE Projecties: innerlijke toename van karaktersterkte, obstakels, tegen je eigen grenzen aanlopen, projecteren, hulp van anderen, strompelen, mensen opzoeken, zich niet verzetten, openheid, niet forceren, stilstaan bij problemen, zorg aan de persoonlijkheid besteden, zich cultiveren, raadgevers en adviseurs inschakelen, een hoger doel loert op de achtergrond, bezinning en reflectie, blokkade (tijdelijk), moeilijkheden als oefening en levensles. Volgorde: Door tegenstelling ontstaan noodzakelijkerwijze moeilijkheden. Daarom is het volgende teken: de Hindernis. Hindernis beduidt moeilijkheid.

HEXAGRAM 40: DE BEVRIJDING (010100) Karakter: priem, hoorn, verdelen, losmaken, uit elkaar halen, uit de knoop halen, ongedaan maken, ontwarren, uitleggen. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WATER - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL De Bevrijding. Bevorderlijk is het Zuidwesten. Als men niets meer heeft, waar men heen kan gaan, is terugkomen heilzaam. Als er nog iets is, waar men heen moet gaan, dan is snelheid heilzaam. HET BEELD Donder en regen zetten in: het beeld van de Bevrijding. Zo vergeeft de Edele fouten en schenkt hij vergiffenis voor de schuld. DE LIJNEN 1 (yin) Zonder blaam. 2 (yang) Op het veld doodt men drie vossen en men krijgt een gele pijl. Standvastigheid is heilzaam. 3 (yin) Als iemand een last op de rug draagt en toch in een rijtuig rijdt, lokt hij de rovers naderbij. Standvastigheid leidt tot beschaming. 4 (yang) Bevrijd je van je grote teen, dan komt de kameraad, en hem kun je vertrouwen. 5 (yin) Als de Edele zich maar kan bevrijden, dat brengt heil. Zo laat hij aan de gemene man zien, dat het hem ernst is. 6 (yin) De vorst schiet op een havik op een hoge muur. Hij doodt hem. Alles is bevorderlijk. Schaduwhexagram: 37 - Het Gezin Kernhexagram: 63 - Na de Voleinding/Vormhexagram: 41 - De Vermindering Centrum: CHAOS Projecties: verlossing, ontspanning, herstel, opluchting, tijd voor actie, iets definitiefs, voorbij, vergiffenis, ademen, loskomen, vrijheid, Volgorde: De dingen kunnen niet voortdurend gehinderd worden. Daarom is het volgende teken: de Bevrijding. Bevrijding wil zeggen ontspanning.

HEXAGRAM 41: DE VERMINDERING (110001) Karakter: samentrekken, afnemen, een hand van de zijkant gezien; een schelpje dat vroeger als betaalmiddel werd gebruikt; afgesloten, rond, beëindigd, het afronden van een ritueel, geld dat uit de hand rolt. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: MEER - Bovenaan: BERG HET OORDEEL Vermindering verbonden met oprechtheid bewerkt verheven heil zonder blaam. Men kan daarin standvastig zijn. Bevorderlijk is het, iets te ondernemen. Hoe voert men dat uit? Twee kleine schoteltjes mag men gebruiken voor het offer. HET BEELD Onder aan de Berg is het Meer: het beeld van de Vermindering. Zo bedwingt de Edele zijn toorn en beteugelt hij zijn driften. DE LIJNEN 1 (yang) Als de zaken klaar zijn, snel heengaan, dat is zonder blaam. Maar men moet overleggen in hoeverre men anderen mag verminderen. 2 (yang) Bevorderlijk is standvastigheid; Iets te ondernemen brengt onheil. Zonder zichzelf te verminderen, vermag men de anderen vermeerdering te brengen. 3 (yin) Als drie menen alleen reizen, wordt hun getal met één verminderd. Als een mens alleen reist, vindt hij zijn metgezel. 4 (yin) Als men zijn gebreken vermindert, maakt men dat de ander ijlings komt en zich verheugt. Geen blaam. 5 (yin) Hij zal wel door iemand vermeerderd worden. Tien paar schildpadden kunnen dat niet tegenhouden. Verheven heil! 6 (yang) Als men zonder vermindering van anderen zelf vermeerderd wordt, dan is dat geen blaam. Standvastigheid brengt heil. Bevorderlijk is het iets te ondernemen. Men krijgt dienaren, maar heeft geen afzonderlijk huis meer. Schaduwhexagram: 31 - De Inwerking Kernhexagram: 24 - De Terugkeer/Vormhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen Centrum: MATERIE Projecties: de afname, de reductie, de eenvoud, met minder middelen, een natuurlijke periode van terugname, verlies van geld, macht en positie, met minder doen, maar daarvoor nog niet tekort schieten, inbinden, het zwijgen, ascese, belastingen betalen, bedwingen van wrok en begeerte, verdelen. Volgorde: Door ontspanning gaat er altijd iets verloren. Daarom is het volgende teken: de Vermindering. Karaktervorming: De cultivering van het karakter. Een pleidooi voor vermindering van het lagere, van de teugeloze inpulsen, driften en instincten, ten gunste van het hogere geestelijke leven. Hiermee neemt het essentiële van de karaktervorming een aanvang. Het hexagram laat eerst het moeilijke zien (de beteugeling van de driften) en dan de gemakkelijke fase, als men zijn karakter in bedwang heeft; zo kan schade worden vermeden.

HEXAGRAM 42: DE VERMEERDERING (100011) Karakter: een vaas, zo vol met water, dat ze overstroomt; overvloed; profijt of aanvulling; hoorn des overvloeds DE TRIGRAMMEN/Onderaan: DONDER - Bovenaan: MEER HET OORDEEL De Vermeerdering: Het is bevorderlijk, iets te ondernemen. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. HET BEELD Wind en donder: Het beeld van de Vermeerdering. Alzo de Edele: ziet hij iets goeds, dan doet hij het na; heeft hij gebreken, dan legt hij ze af. DE LIJNEN 1 (yang) Het is bevorderlijk, grote daden te volbrengen. Verheven heil, geen blaam. 2 (yin) Hij zal wel door iemand vermeerdert worden. Tien paar schildpadden kunnen dat niet verhinderen. Duurzame standvastigheid brengt heil. De koning toont hem aan de Hoogste. Heil! 3 (yin) Men wordt verrijkt door rampspoedige gebeurtenissen. Geen blaam als je waarachtig bent, in het midden wandelt en de vorst bericht met het zegel. 4 (yin) Als je in het midden wandelt en de vorst bericht, zal hij volgen. Bevorderlijk is het, gebruikt te worden bij het verleggen van de hoofdstad 5 (yang) Als je werkelijk een goed hart hebt, vraag dan niet. Verheven heil! Waarlijk, goedheid zal je als deugd worden aangerekend. 6 (yang) Hij dient niemand tot vermeerdering (dat is een woord, dat eenzijdigheid tekent). Het kan zelfs zijn dat iemand hem slaat (dat komt van buiten). Hij heeft zijn hart niet altijd in bedwang. Onheil. Schaduwhexagram: 32 - De Duurzaamheid Kernhexagram: 23 - De Versplintering/Vormhexagram: 15 - De Bescheidenheid Centrum: MATERIE Projecties: voorspoed, groei, mazzel, voordeel, gunstige tijd, winst, verbetering, risico's nemen, krachtige aanpak, het ijzer smeden terwijl het heet is, de plannen uitvoeren, centraal, correct en zegenrijk, vooruitgang, hemelse gave en gift, gaat met de tijd harmonisch voort. Volgorde: Als de Vermindering maar steeds voortduurt, dan bewerkt zij zeker Vermeerdering. Daarom is het volgende teken: de Vermeerdering. De hexagrammen Vermindering en Vermeerdering zijn het begin van bloei en ondergang. Karaktervorming: De volheid van het karakter. De vermeerdering toont de groei van de volheid zonder kunstgrepen. Zo bevordert de Vermeerdering het nuttige. Ascesealleen is niet voldoende voor een goed karakter; daar is ook grootheid voor nodig. De vermeerdering laat een organische groei van de persoonlijkheid zien, die niet gekunsteld is en dan ook het nuttige bevordert.

HEXAGRAM 43: DE DOORBRAAK (111110) Karakter: een hand die de helft van een tweeledig object heeft; de uitroep "onrecht" waarmee men een aanklacht bij de rechter indiende; beslissen, zekerheid, zich-vestigen. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: HEMEL - Bovenaan: MEER HET OORDEEL De Doorbraak: Vastberaden moet men aan het hof van de koning de zaak bekend maken. Naar waarheid moet zij worden verkondigd. Gevaar. Men moet zijn eigen stad verwittigen. Niet bevorderlijk is het, naar de wapenen te grijpen. Het is bevorderlijk, iets te ondernemen. HET BEELD Het meer is ten hemel opgestegen: het beeld van de Doorbraak. Zo schenkt de Edele rijkdom naar beneden zonder bij zijn deugd lang stil te staan. DE LIJNEN 1(yang) Machtig in de voorwaartsschreidende tenen. Gaat men heen en is men tegen de zaak niet opgewassen, dan begaat men een fout. 2 (yang) Alarmroep. 's Avonds en 's nachts wapenen. Vrees niets. 3 (yang) Machtig te zijn in de jukbeenderen brengt onheil. De Edele is vastbesloten. Hij wandelt eenzaam en komt in de regen. Hij wordt bespat en men mort tegen hem. Geen blaam. 4 (yang) Op de dijen is geen huid, en het lopen valt zwaar. Liet men zich leiden als een schaap, dan zou het berouw verdwijnen. Doch als men deze woorden hoort, zal men ze niet geloven. 5 (yang) Tegenover het onkruid is onwrikbare vastberadenheid nodig. In het midden wandelen blijft vrij van blaam. 6 (yin) Geen roep. Ten slotte komt onheil. Schaduwhexagram: 23 - De Versplintering Kernhexagram: 1 - Het Scheppende/Vormhexagram: 37 - Het Gezin Centrum: ENERGIE Projecties: de waarheid vertellen, op papier vastleggen, schrijven, document, boek, woorden, vastberadenheid, krachtige en duidelijke bewoordingen, verslag, stevig op je standpunt staan, helder de waarheid vertellen, principieel en toch zonder fanatisme, bestrijden van het onrecht, zelf het goede doen, zelf het voorbeeld geven, op een draagvlak steunen, een duidelijke stelling innemen, een keuze maken, een knoop doorhakken, het gemene links laten liggen, analytisch en logisch. Volgorde: Als de Vermeerdering onophoudelijk doorgaat, komt er vroeg of laat een doorbraak. Daarom is het volgende teken: de Doorbraak. Doorbraak wil zeggen vastberadenheid. Tijd: april-mei

HEXAGRAM 44: HET TEGEMOETKOMEN (011111) Karakter: een prins die zich naar zijn onderdanen buigt en zijn bevelen uitspreekt; een meisje; het paren; geslachtsgemeenschap. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WIND - Bovenaan: HEMEL HET OORDEEL Het Tegemoetkomen. Het meisje is machtig. Met zulk een meisje moet men niet trouwen. HET BEELD Onder de hemel is de wind: het beeld van het Tegemoetkomen. Zo handelt de vorst bij het verbreiden van zijn bevelen en de verkondiging ervan naar de vier windstreken. DE LIJNEN 1 (yin) Men moet het remmen met een bronzen remblok. Standvastigheid is heilzaam. Als men het laat lopen, ondervindt men rampspoed. Ook een mager varken heeft de varkensaard in zich. 2 (yang) In de kom is een vis. Geen blaam! Niet bevorderlijk voor gasten. 3 (yang) Op de dijen is geen huid, en het lopen valt zwaar. Als men indachtig is aan het gevaar, maakt men geen grote fouten. 4 (yang) In de vis is geen vis: Daar komt onheil uit voort. 5 (yang) Met wilgenbladeren bedekte meloen: verborgen lijnen. Dan valt het ons vanuit de hemel in de schoot. (want de wil wijkt niet af van wat een beschikking van het lot is). 6 (yin) Hij komt met zijn horens tegemoet. Beschaming. Geen blaam! Schaduwhexagram: 24 - De Terrugkeer Kernhexagram: 1 - Het Scheppende/Vormhexagram: 35 - De Vooruitgang Centrum: ENERGIE Projecties: driften, instinctieve relatievorm, ontmoeting tussen donkere en lichte krachten, vermenevuldigen, geven, uitdelen, verleidingen, bezinnen voordat je wilt beginnen, nymfomanie, verslaving, weerzin, vruchtbaarheid, libido, zwangerschap, zaden, stuifmeel, bijenpollen, honing, zoet, matriarchaat, bazige vrouw, vrije onafhankelijke vrouwen,labieliteit, hormonale schommelingen, premenstruaal syndroom, psychische anima, begeerte, paardrift, heksachtige toestanden, Kali, genezend en vernietigend tegelijk, bevelen geven. Volgorde: Door vastberadenheid zal men wel op iets stoten. Daarom is het volgende teken: het Tegemoetkomen. Tegemoetkomen betekent aantreffen. Tijd: juni-juli

HEXAGRAM 45: HET VERZAMELEN (000110) Karakter: het bundelen of verzamelen van gewas; een soldaat of vazal; uniform; abrupt einde of dood, risico van een soldatenleven; een gewas dat zichzelf voortplant. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: AARDE - Bovenaan: MEER HET OORDEEL Het Verzamelen. Welslagen. De koning nadert zijn tempel. Bevorderlij is het, de grote man te zien. Dat brengt welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid. Grote offers brengen schept heil. Bevorderlijk is het, iets te ondernemen. HET BEELD Het meer is boven de aarde: het beeld van het Verzamelen. Zo vernieuwt de Edele zijn wapenen, om onvoorziene dingen het hoofd te bieden. DE LIJNEN 1 (yin) Als je oprecht bent, maar niet tot het einde toe, dan komt er nu eens verwarring, dan weer vereniging. Als je roept, hoef je je hand maar uit te steken, om weer te kunnen lachen. Betreur niets. Heengaan is zonder blaam. 2 (yin) Zich laten trekken brengt heil en blijft zonder blaam. Als men oprecht is, is het ook bevorderlijk een klein offer te brengen. 3 (yin) Verzamelen onder zuchten. Niets dat bevorderlij ware. Heengaan is zonder blaam. Kleine beschaming. 4 (yang) Groot heil! Geen blaam. 5 (yang) Als men bij het verzamelen de vereiste positie inneemt, verdient dat geen blaam. Als sommigen nog niet oprecht meedoen, is er verheven, duurzame standvastigheid nodig; dan verdwijnt het berouw. 6 (yin) Klagen en zuchten, tranen in stromen! Geen blaam. Schaduwhexagram: 26 - De Temmende Kracht van het Grote Kernhexagram: 53 - De Geleidelijke Ontwikkeling/Vormhexagram: 59 - De Oplossing Centrum: CHAOS Projecties: invloed van het hogere, opeenhopen, religie, rituelen, dapperheid, wilskrachtig, niet bang, in het nu leven, van een veelheid tot een geheel, compleet maken, aanvullen, investeren, opbergen, goede voorbereiding, planning, vergaderen, verzamelaar, bijeenbrengen, samenkomen, visualisatie, voorstelling, assembleren, samenstellen, op zijn plaats zetten, vaste plaats, ordenen, structureren, Volgorde: Als de wezens elkaar ontmoeten, verzamelen ze zich. Daarom is het volgende teken: het Verzamelen. Verzamelen wil zeggen opeenhopen.

HEXAGRAM 46: HET OMHOOGDRINGEN (011000) Karakter: een maat van tien handen (het kruis); opklimmen in rang; tien in de hand; je hebt een tien gekregen. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: HOUT-Bovenaan: AARDE HET OORDEEL Het Omhoogdringen heeft verheven welslagen. Men moet de grote man zien. Vrees niet! Opbreken naar het zuiden brengt heil. HET BEELD Binnen in de aarde groeit het hout: het beeld van het omhoogdringen. Zo hoopt de Edele vol toewijding kleine dingen op, om iets hoog en groots tot stand te brengen. DE LIJNEN 1 (yin) Omhoogdringen, dat vertrouwen ontmoet, brengt groot heil (de bovensten stemmen in wil overeen). 2 (yang) Als men oprecht is, is het bevorderlijk, een klein offer te brengen (de waarachtigheid brengt vreugde). 3 (yang) Men dringt omhoog in een lege stad (er is geen reden om zich te bedenken). 4 (yin) De koning stelt hem voor aan de berg Tj'i. Heil. Geen blaam (dat is de aard der toegewijden). 5 (yin) Standvastigheid brengt heil. Men dringt trapsgewijze omhoog (men bereikt volkomen wat men wil). 6 (yin) Omhoogdringen in het donker. Bevorderlijk is het, onafgebroken standvastig te zijn (op de top is afname en geen rijkdom). Schaduwhexagram: 25 - De Onschuld Kernhexagram: 54 - Het Huwende Meisje/Vormhexagram: 8 - De Aaneengeslotenheid Centrum: ORDE Projecties: de gunst der tijden komt uit de onzichtbare wereld, genade, natuurtalent, zelfontplooiing, de letter Yod, tien, handen uit de mouwen steken, aan de slag gaan, psychische groei, individuatie, opklimmen, promotie, bewustwording, stapsgewijze, trappen, tredes, ladder, om de hindernissen heen groeien, awareness, plotselinge inzichten, boom, klap, inductieve maniet van denken, opklimmen op de maatschappelijke ladder, nieuwe betekenissen, Volgorde: Het zich naar boven toe opeenhopen wordt omhoogdringen. Daarom is het volgende teken: het Omhoogdringen. Het omhoogdringen komt niet terug.

HEXAGRAM 47: DE BENAUWENIS (DE UITPUTTING) (010110) Karakter: een voet, een boom, droogstaan, ingesloten boom. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WATER - Bovenaan: MEER HET OORDEEL De Benauwenis. Welslagen. Standvastigheid. De grote man bewerkt heil. Geen blaam. Als men iets te zeggen heeft, wordt men niet geloofd. HET BEELD In het meer is geen water: het beeld van de uitputting. Zo zet de Edele zijn leven op het spel, om zijn wil te volgen. Boering: "De Edele volgt gewillig zijn lotslijn, om zo zijn bestemming te bereiken". DE LIJNEN 1 (yin) Men zit in benauwenis onder een kale boom en geraakt in een duister dal. Drie jaar lang ziet men niets. 2 (yang) Men zit in benauwenis bij wijn en spijzen. Daar komt de man met de scharlakenrode kniebanden. Het is bevorderlijk, offers te brengen. Opbreken brengt onheil. Geen blaam. 3 (yin) Men laat zich benauwen door steen en steunt op doornen en distels. Men gaat in zijn huis en ziet niet zijn vrouw. Onheil! 4 (yang) Hij komt heel zachtjes, banauwd in een gouden wagen. Beschaming, maar men komt aan het eind (zijn wil is omlaag gericht). 5 (yang) Neus en voeten worden hem afgesneden. Men geraakt in het nauw door de man met purperen kniebanden. Zachtkens komt de vreugde. Het is bevorderlijk, offers en gaven te brengen (hij kan zijn wil nog niet doorzetten). 6 (yin) Hij wordt benauwd door wijnstokranken. Hij beweegt zich onzeker en zegt: "beweging schept berouw". Als hij daar berouw over voelt en zich op weg begeeft, heeft men heil (hij is nog niet in harmonie). Schaduwhexagram: 22 - De Bekoorlijkheid Kernhexagram: 37 - Het Gezin / Vormhexagram: 61 - De Innerlijke Waarheid Centrum: ORDE Projecties: beproeving, eenzaamheid, ongeloof, je staat er alleen voor, innerlijke activiteit, de wijsheid zoeken, niet in woorden uit te drukken, depressie, zwaarmoedig, energieverlies, verdroging, een lek, onzekerheid, katharsis, nieuwe wegen zoeken, in het nauw gedreven, beproeging van het karakter, radeloosheid, wrok, relativiteit van woorden,... Volgorde: Als men zonder ophouden omhoogdringt, geraakt men onherroepelijk in het nauw. Daarom is het volgende teken: De Banauwenis. Karaktervorming: het hexagram wordt in het veld van zijn beproeving geleid. Moeilijkheden en belemmeringen doen zich voor, die overwonnen moeten, doch dikwijls niet overwonnen kunnen worden. Hier ziet de mens zich voor grenzen gesteld, die hij niet uit de weg kan ruimen, en die hij alleen kan overwinnen door ze te nemen voor wat zij zijn. Als men leert, de dingen te aanvaarden, die als noodlot aanvaard moeten worden, verleert men het onaangename te haten -want welk nut zou het hebben zich tegen het noodlot te verzetten?- en door de beteugeling van zijn wrok loutert men zijn karakter tot een hoger niveau.

HEXAGRAM 48 : DE WATERPUT (011010) Karakter: een stuk land verdeeld in acht akkers die het eigendom zijn van evenveel families. Het middengedeelte is voor algemeen gebruik en daar bevindt zich de waterput. Dit karakter is verbonden met de Lo Shu. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: HOUT - Bovenaan: WATER HET OORDEEL De Waterput. Men kan wel de stad verleggen, maar de Waterput niet. Hij neemt niet af en neemt niet toe. Zij komen en gaan en scheppen uit de Waterput. Als men het welwater bijna heeft bereikt, maar het touw nèt niet lang genoeg is, of als de kruik breekt, dan brengt dat ongeluk. HET BEELD Boven het hout is het water: het beeld van de Waterput. Zo moedigt de Edele het volk aan bij het werk en vermaant hij het, elkaar te helpen. DE LIJNEN 1 (yin) Het slik van de waterput wordt niet gedronken. Bij een oude waterput komen geen dieren (het is te ver beneden - de tijd verlaat hem). 2 (yang) Bij het gat van de put schiet men vissen. De kruik is gebroken en lekt (hij heeft niemand die meedoet). 3 (yang) De waterput is schoongemaakt, maar men drinkt er niet uit. Dat is mijn hartenleed; want men zou er uit kunnen putten. Als de koning het zich bewust was, zou men gemeenschappelijk het geluk genieten. 4 (yin) De waterput wordt met metselwerk bekleed. Geen blaam. 5 (yang) In de waterput is een heldere, koele bron, waaruit men kan drinken. 6 (yin) Men put ongestoord uit de waterput. Hij is betrouwbaar. Verheven heil! (grote volmaaktheid). Schaduwhexagram: 21 - De Doorbraak Kernhexagram: 38 - De Tegenstelling / Vormhexagram: 45 - Het Verzamelen Centrum: ORDE Projecties: het onveranderlijke, het blijvende, stabiele, principieel belang, kern, in de diepte, versterngeling, verbondenheid, "regare", het karakter, de uitwerking van binnen naar buiten, samenhang, voeden, de natuur als voeder, milieuthema's, dienste grondslag, innerlijke aanleg, het natuurlijke, de eenvoud des levens, basisbehoeften, primaire zaken, de basis, het fundament, ... Volgorde: Wie boven in het nauw gebracht wordt, zal zich omlaag wenden. Daarom is het volgende teken: de Waterput. Karaktervorming: De Waterput stelt de bron voor, waarvan de ver-reikende werking (ondanks het feit dat hij steeds op dezelfde plaats blijft) berust op het feit, dat hij ver in het rond zegen brengt. Zo verschijnt hier het veld van het karakter, waarop het zijn werking kan uitoefenen. Het laat zien welke diepgaande, misschien onopvallende, maar daarom niet minder daadkrachtige invloed er uitgaat van een rijke, weldoende persoonlijkheid. Het laat zien wat goed en rechtvaardig is, en schenkt tegelijk de mogelijkheid dat het zich uitwerkt.

HEXAGRAM 49 : HET RUIEN (DE OMWENTELING) (101110) Karakter: de ruwe huid van een gevild schaap ligt uitgespreid. Met twee handen wordt de huid bewerkt. Een officier die zijn ordetekens wordt ontnomen. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: Vuur - Bovenaan: MEER HET OORDEEL De Omwenteling. Op de eigen dag vind je geloof. Verheven welslagen, bevorderend door standvastigheid. Het berouw verdwijnt (je schept groot succes door rechtvaardigheid). HET BEELD Boven het hout is het water: het beeld van de Waterput. Zo moedigt de Edele het volk aan bij het werk en vermaant hij het, elkaar te helpen. DE LIJNEN 1 (yang) Men wordt gewikkeld in de huid van een gele koe. 2 (yin) Op de eigen dag mag je een omwenteling teweegbrengen. Opbreken brengt heil. Geen blaam. 3 (yang) Opbreken brengt onheil. Standvastigheid brengt gevaar. Als het gerucht van de omwenteling drie keer de ronde heeft gedaan, kan men eraan meedoen en zal men geloof vinden (waartoe wil men het anders laten komen?) 4 (yang) Het berouw verdwijnt. Men vindt geloof. De staatsvorm te veranderen brengt heil. 5 (yang) De grote man verandert als een tijger. Nog voordat hij het orakel raadpleegt, vindt hij geloof (zijn tekening is duidelijk). 6 (yin) De Edele verandert als een panter. De geringe man ruit in het gezicht. Opbreken brengt onheil. Verwijlen in standvastigheid brengt heil. Schaduwhexagram: 39 - De Hindernis Kernhexagram: 44 - Het Tegemoetkomen / Vormhexagram: 42 - De Vermeerdering Centrum: ENERGIE Projecties: het ruien, het omwentelen, de revolutie, draagvlak creëren, ingrijpen, tussenkomen, kalender, almanak, cycli van krachtvelden, gewoontes veranderen, leefpatroon bekijken, aanpassingen invoeren, het juiste momenten afwachten en dan toeslaan, de seizoenen, panta rhei,... Volgorde: Het systeem van een waterput moet mettertijd noodzakelijkerwijze grondig worden vernieuwd; daarom is het volgende teken: de Omwenteling.

HEXAGRAM 50 : DE SPIJSPOT (011101) Karakter: een urn op een driepoot. In de Chinese oudheid speelde de urn een belangrijke rol in de voorouderverering en het offeren aan de goden. Offervat van brons. Kenmerkend voor de Zjou-dynastie. Vat, oven, ketel, pot, retort. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: HOUT - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL De Spijspot. Verheven heil. Welslagen. HET BEELD Boven het hout is het vuur: het beeld van de Spijspot. Zo verankert de Edele zijn lot door zijn positie correct te maken. DE LIJNEN 1 (yin) Een spijspot met omgekeerde poten. Bevorderlijk voor de verwijdering der klonters. Men neemt een concubine terwille van haar zoon. Geen blaam. 2 (yang) In de spijspot is voedsel. Mijn kameraden zijn jaloers, maar zij kunnen mij niets doen. Heil! (wees voorzichtig, bedenk goed waar je heen gaat). 3 (yang) Het handvat van de spijspot is veranderd. Men wordt belemmerd in zijn handelingen. Het vet van de fazant wordt niet gegeten. Als eerst de regen maar valt, dan verdwijnt het berouw. Eindelijk komt heil (de gedachte is hem ontgaan). 4 (yang) De spijspot breekt zijn poten. Het maal van de vorst wordt vermorst, en de gestalte wordt bevlekt. Onheil! (Hoe kan men hem dan nog vertrouwen?) 5 (yin) De spijspot heeft gele handvaten, gouden draagringen. Bevorderlijk is standvastigheid (de gele handvaten van de spijspot zijn centraal, om het wezenlijke op te nemen). 6 (yang) De spijspot heeft jade ringen. Groot heil! Niets, dat niet bevorderlijk zou zijn (De jade ringen op de bovenste plaats tonen vast en week in het juiste, aanvullende verband). Schaduwhexagram: 3 - De Aaneengeslotenheid Kernhexagram: 43 - De Doorbraak / Vormhexagram: 16 - De Geestdrift Centrum: ENERGIE Projecties: alchemistisch proces, offeren, transformatie, de wil van de goden, het niet-handelen, loslaten, overgave, helpende hand, voorzienigheid, combineren, integreren, hogere cultuur, kunst, esthetische en rituele aanvulling, geestesleven, bovenbouw, brons, religieus feest, dirigent, smeltkroes, vereniging van een veelheid, vernieuwing, voeding, koken, restaurant, kwaliteit, het leven brandende houden, ingrijpende definitieve verandering, iets nieuws wordt zichtbaar, ... Volgorde: Niets vervormt de dingen zo ingrijpend als de Spijspot. Daarom is het volgende teken: de Spijspot.

HEXAGRAM 51 : HET OPWINDENDE (HET ONVERWACHTE) (100100) Karakter: schudden en schokken; de onmisbare regen die valt volgens de hemelse regelmaat; een vrouw buigt voorover om haar schaamte (of schrik) te verbergen; tijdperk; periodiek; periode. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: DONDER - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL De Schok brengt welslagen. De schok komt: "hu, hu!" Lachende woorden: "ha, ha!" De schok maakt honderd mijlen aan het schikken, en hij laat niet offerlepel en kelk vallen. HET BEELD Voortgezette donder: het beeld van de schok. Zo brengt de Edele in angst en beven zijn leven in orde en onderzoekt hij zichzelf. DE LIJNEN 1 (yang) De schok koùmt: hu, hu! Daarop volgen lachende woorden: ha, ha! Heil! 2 (yin) De schok komt met gevaar. Honderduizendmaal verlies je je schatten en je moet op de negen heuvels klimmen. Jaag ze niet na, na zeven dagen krijg je ze terug. 3 (yin) De schok komt en brengt de mens buiten zichzelf. Als men onder de indruk van de schok handelt, blijft men vrij van ongeluk. 4 (yang) De schok geraakt in de modder. 5 (yin) De schok gaat heen en weer: gevaar. Maar men verliest volstrekt niets. Er is alleen het een en ander te doen. 6 (yin) De schok brengt verval en angstig rondkijken. Vooruitgaan brengt onheil. Als hij nog niet ons eigen lichaam bereikt, alleen nog maar onze buurman, dan treft ons geen blaam. De kameraden hebben iets om over te praten. Schaduwhexagram: 57 - Het Zachtmoedige (Het Indringende, De Wind) Kernhexagram: 39 - De Hindernis / Vormhexagram: 52 - Het Stilhouden Centrum: CHAOS Projecties: onzekerheid, angst, schokken, starten, schrikken, vrezen, aardbeving, eensklapse verandering, donderslag bij heldere hemel, klap, lawaai, motor, door elkaar schudden, plotseling, nieuw begin, bel, impuls, electriciteit, drift, aanval, opvangen, toewijding, onverwacht, in orde brengen, vooruitzicht, heroriëntatie, ... Volgorde: Onder de bewaarders der heilige vaten neemt de oudste zoon de voornaamste plaats in. Daarom is het volgende teken: het opwindende. Opwinding betekent beweging, aanvangen en opstaan.

HEXAGRAM 52 : HET STILHOUDEN (001001) Karakter: plotseling omdraaien en een ander recht in de ogen kijken; onverzettelijk; weerstaan; onbewogen en uitdagend; terugkijken. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: BERG - Bovenaan: BERG HET OORDEEL Stilhouden van zijn rug, zodat hij zijn lichaam niet meer voelt. Hij gaat in zijn hof en ziet niet zijn mensen. Geen blaam. HET BEELD Dicht bij elkaar staande bergen; het beeld van het stilhouden. Zo gaat de Edele met zijn gedachten niet buiten zijn situatie. DE LIJNEN 1 (yin) Stilhouden van zijn tenen; geen blaam. Bevorderlijk is constante standvastigheid. 2 (yin) Stilhouden van zijn kuiten. Hij kan degene die hij volgt niet redden. Zijn hart is niet blij. 3 (yang) Stilhouden van zijn heupen. Stijf maken van zijn heiligbeen. Gevaarlijk. Het hart verstikt. 4 (yin) Stilhouden van zijn romp. Geen blaam. 5 (yin) Stilhouden van zijn kaken. De woorden zijn geordend. Het berouw verdwijnt. 6 (yang) Grootmoedig stilhouden. Heil! Schaduwhexagram: 58 - Het Blijmoedige Kernhexagram: 40 - De Bevrijding / Vormhexagram: 1 - Het Scheppende Centrum: ORDE Projecties: stilte, zwijgen, stilstaan, rusten, meditatie, reflectie, evaluatie, verstilling, de top, tijdloos, ongerept, gedachtenloos, inkeer, in jezelf gekeerd, zitten, zen, innerlijke, ontspannen, stoppen, ideeën, denken, ... Volgorde: de dingen kunnen zich niet voortdurend bewegen, men moet ze tot stilstand brengen. Daarom is het volgende teken: het Stilhouden. Stilhouden wil zeggen blijven staan.

HEXAGRAM 53 : DE GELEIDELIJKE ONTWIKKELING (001011) Karakter: stromend water; een rijtuig en een bijl; splijten; delen; loshakken; langzaam doorweekt geraken; langzaam opklimmen; langzaam meebewegen. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: BERG - Bovenaan: HOUT HET OORDEEL De Ontwikkeling. Het meisje wordt uitgehuwelijkt. Heil! Bevorderlijk is standvastigheid. HET BEELD Op de berg is een boom: het beeld van de Ontwikkeling. Zo verwijlt de Edele in waardige deugd, om de zeden te verbeteren. DE LIJNEN 1 (yin) De wilde gans nadert geleidelijk de oever. De jongste zoon is in gevaar. Er wordt wat gepraat. Geen blaam. 2 (yin) De wilde gans nadert geleidelijk de rots. Eten en drinken in vrede en eendracht. Heil! 3 (yang) De wilde gans nadert geleidelijk de hoogvlakte. De man trekt uit en keert niet terug. De vrouw draagt een kind, maar brengt het niet ter wereld. Onheil! Bevorderlijk is het, rovers af te weren. 4 (yin) De wilde gans nadert geleidelijk de boom. Misschien vindt zij een platte tak. Geen blaam. 5 (yang) De wilde gans nadert geleidelijk de top. De vrouw krijgt drie jaar lang geen kind. Ten slotte kan niets haar meer tegenhouden. Heil. Men krijgt zijn zin. 6 (yang) De wilde gans nadert geleidelijk de hoge wolken. Haar veren kunnen voor de heilige dans worden gebruikt. Heil! Men kan haar niet in de war brengen. Schaduwhexagram: 54 - De Schok (Het Onverwachte) Kernhexagram: 64 - Voor de Voleinding / Vormhexagram: 11 - De Vrede Centrum: ORDE Projecties: gestage processen, langzame groei, een goed huwelijk, echtelijke trouw, loyaal, beschermend optrede, ontwikkeling naar een hoger niveau, lange tijd om te groeien, geworteld zijn, fundament, fundamenteel, stabiel, de tijd als middel gebruiken, over de jaren heen, buitengewone taaiheid, goed nieuws, familiecultuur, familiaal, volhardend, uithouding, doorzetting, doorgaan, overwinnen, zegepraal, onuitputtelijk ... Volgorde: de dingen kunnen niet altijd blijven staan, daarom is het volgende teken: de Ontwikkeling. Ontwikkeling betekent vooruitgaan

HEXAGRAM 54 : HET HUWENDE MEISJE (110100) Karakter: de aankomst van de bruid bij het huis van de bruidegom; het huwelijk; een meisje en een hoge boom. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: MEER - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL Het Huwende Meisje. Ondernemingen brengen onheil. Niets dat bevorderlijk is. HET BEELD Boven het Meer is de Donder: het beeld van het Huwende Meisje. Zo krijgt de Edele door de eeuwigheid van het einde begrip van het vergankelijke. DE LIJNEN 1 (yang) Het huwende meisje als concubine. Een lamme, die kan optreden. Ondernemingen brengen heil. 2 (yang) Een eenogige, die kan zien. Bevorderlijk is de standvastigheid van een eenzaam mens. 3 (yin) Het huwende meisje als slavin. Zij trouwt als concubine. 4 (yang) Het huwende meisje laat haar tijd voorbijgaan. Een laat huwelijk komt op zijn tijd. 5 (yin) De heerser (Grote Voorvader) Yi huwelijkt zijn dochter uit. Toen waren de geborduurde kleren van de vorstin niet zo prachtig als die van de dienares. De maan, die bijna vol is, brengt heil. 6 (yin) De vrouw draagt de mand, maar er zijn geen vruchten in. De man doorsteekt het schaap, maar er vloeit geen bloed. Niets dat bevorderlijk is. Schaduwhexagram: 53 - De Geleidelijke Vooruitgang Kernhexagram: 63 - Na de Voleinding / Vormhexagram: 18 - Het Werk aan het bedorvene Centrum: CHAOS Projecties: een einde en een begin, drempel, grens, overschrijding, onomkeerbaar, geen weg terug, geen controle mogelijk, invloed van de omstandigheden, het referentiekader, de context, definitieve verandering van het lot, de nacht, minnaar en minnares, ontnuchtering, erotiek, esthetiek, op de tweede rang, relativiteit, wending, einde van de maagdelijkheid, universele liefde, overal thuis zijn, liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, zich schikken,... Volgorde: Door de Vooruitgang komt men stellig op de plaats waar men thuis hoort. Daarom is het volgende teken: het Huwende Meisje (letterlijk: het meisje, dat in bezit overgaat).

HEXAGRAM 55 : DE VOLHEID (101100) Karakter: het koren ligt uitgestald; de oogst; daaronder een schotel vlees; uitbundig; overvloedig, weelderig; een vaas gevuld met grote takken; hoorn van overvloed. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: VUUR - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL De Volheid heeft welslagen. De koning bereikt haar. Wees niet treurig. Wees als de zon op het middaguur. HET BEELD Donder en bliksem komen beide: het beeld van de Volheid. Zo onderscheidt de Edele de processen en legt hij de straffen ten uitvoer. DE LIJNEN 1 (yang) Als men de voor hem bestemde heer ontmoet, kan men gerust tien dagen samen zijn, het is geen fout. Heengaan vindt waardering. 2 (yin) Het gordijn is van zulk een volheid, dat men op het middaguur de sterren van de pool ziet. Door heengaan wekt men wantrouwen en haat. Als men hem door waarheid opwekt, komt heil. 3 (yang) Het struikgewas is van zulk een volheid, dat men op het middaguur de kleine sterren ziet. Hij breekt zijn rechter schouder. Geen blaam. (Uiteindelijk mag men niets willen doen). 4 (yang) Het gordijn is van zulk een volheid, dat men op het middaguur de sterren van de pool ziet. Hij ontmoet zijn heer, die hem verwant is. Heil. (Handel). 5 (yin) Er komen lijnen, er nadert zegen en roem. Heil! 6 (yin) Zijn huis heeft overvloed. Hij houdt zijn familie verborgen. Hij spiedt door de poort en bemerkt niemand meer. Drie jaar lang ziet hij niets. Onheil. Schaduwhexagram: 59 - De Oplossing Kernhexagram: 28 - Het Overwicht van het Grote / Vormhexagram: 27 - De Voeding Centrum: ENERGIE Projecties: zorgeloos, succes, hoogtepunt, omslag, obsessie, geldgewin, kapitalisme, angst voor succes, geluk, jaloezie, angst voor verlies van bezittingen en succes, roem, voluit schijnen, in het licht gaan staan, hoogtepunt, succes laat zich niet vasthouden, hevige korte sensatie, visualiseren, verbeelden, inbeelden, ernaar toe leven, te verwachten, ... Volgorde: Wat een plaats krijgt, waar het thuis is, wordt stellig groot. Daarom is het volgende teken: de Volheid. Volheid betekent grootheid, vele gelegenheden en mogelijkheden.

HEXAGRAM 56 : DE ZWERVER (001101) Karakter: mannen kamperen onder de takken van bomen; tijdelijke verblijfplaats; reizigers; vreemdelingen; soldaten. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: BERG - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL De Zwerver. Door kleinheid welslagen. Standvastigheid brengt de zwerver heil. HET BEELD Op de berg is vuur: het beeld van de Zwerver. Zo is de Edele klaar van geest en voorzichtig in het toepassen van straffen, en houdt hij een proces niet slepende. DE LIJNEN 1 (yin) Als de zwerver zich met trivialiteiten afgeeft, haalt hij zich ongeluk op de hals. 2 (yin) De zwerver bereikt een herberg. Zijn bezit heeft hij bij zich. Hij verwerft de standvastigheid van een jonge dienaar. Dat is geen misslag. 3 (yang) De herberg van de zwerver brandt af. Hij verliest de standvastigheid van zijn jonge dienaar. Gevaar. 4 (yang) De zwerver rust op een plaats waar hij onderdak heeft gevonden. Hij verwerft zijn bezit en een bijl. Zijn hart is niet blij. Hij heeft zijn plaats nog niet gekregen. 5 (yin) Hij schiet een fazant. Bij de eerste pijl valt hij. Ten slotte komt daardoor lof en ambt. 6 (yang) Het nest van de vogel verbrandt. De zwerver lacht eerst, daarna moet hij klagen en wenen. Hij verliest de koe door luchthartigheid. Onheil! Schaduwhexagram: 60 - De Beperking Kernhexagram: 28 - Het Overwicht van het Grote / Vormhexagram: 34 - De Macht van het Grote Centrum: ENERGIE Projecties: reiziger, zwerver, klein succes, ongekende gebieden, gevaarlijk avontuur, aanpassen, flexibiliteit, zijn plaats kennen, nederigheid, emigrant, een vreemd land bezoeken, bestemming, kosmische zwerver, zoektocht naar een levensdoel, heimwee, het ongewisse, vestingsplaats, op zichzelf aangewezen, processen afhandelen, wie weinig vrienden heeft, ... Volgorde: Wat ook de reden mag zijn, dat de grootheid zich uitput, het staat vast, dat ze haar vaderland verliest. Daarom is het volgende teken: de Zwerver.

HEXAGRAM 57 : HET ZACHTMOEDIGE (011011) Karakter: twee officiële zegels op een tafel. De zegels worden overhandigd aan uitverkoren gezagdragers ter bevestiging van hun ambt; kiezen; uitkiezen; selecteren. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WIND - Bovenaan: WIND HET OORDEEL Het Zachtmoedige. Welslagen door kleine dingen. Bevorderlijk is het, een plaats te hebben, waar men heen kan gaan. Bevorderlijk is het, de grote man te zien. HET BEELD Winden die elkaar volgen: het beeld van het Zachtmoedig Indringende. Zo verbreidt de Edele zijn geboden, en brengt hij zijn zaken tot stand. Van de beide winden verdrijft de eerste de tegenstanden: "verbreidt de bevelen". De tweede doet het werk: "brengt zijn zaken tot stand". DE LIJNEN 1 (yin) Bij vooruitgaan en terugtrekken is bevorderlijk de standvastigheid van een krijgsman. 2 (yang) Indringen onder het bed. Men gebruikt priesters en magiërs in groten getale. Heil! Geen blaam. 3 (yang) Herhaald indringen. Beschaming. 4 (yin) Berouw verdwijnt. Op de jacht vangt men drie soorten wild. 5 (yang) Standvastigheid brengt heil. Berouw verdwijnt. Niets, dat niet bevorderend is. Geen begin, maar een einde. Voor de verandering drie dagen, na de verandering drie dagen. Heil! 6 (yang) Indringen onder het bed. Hij verliest zijn bezit en zijn bijl. Standvastigheid brengt onheil. Schaduwhexagram: 51 - Het Opwindende Kernhexagram: 38 - De Tegenstelling / Vormhexagram: 2 - Het Ontvangende Centrum: ORDE Projecties: doelgericht, groeien, aftasten, nadenken, onderzoeken, evolutie, procesmatig, wrijving, indringen, ongemerkt en langzaam penetreren, ongemerkte, geheimzinnige, twijfel, zuchten, huilen, flexibiliteit, groei en erosie, afslijten, genezen in de tijd, geesteswereld, onzichtbare werkingen, bacterieel, viraal, schimmels, bederf, microscopisch, zoeken, tasten, richtlijnen en bevelen geven, instrueren, een groot voorbeeld voor ogen houden, een ideaalbeeld, een doel, plannen, wortelen, funderen, verspreiden, uitbreiden, eindigen, thuiskomen, ... Volgorde: De Zwerver heeft niets, dat hem opneemt; daarom is het volgende teken: het Zachtmoedige, het Indringende. Het Zachtmoedige betekent binnengaan en wegduiken. Karaktervorming: Het Zachtmoedige toont de werkzaamheid van het karakter. Door het Zachtmoedige vermag men de dingen tegen elkaar af te wegen en verborgen te blijven. Door het Zachtmoedige vermag men rekening te houden met de bijzondere omstandigheden. Dit geeft de soepelheid van het karakter weer. Niet starheid, die volgens eenmaal vastgelegde principes handelt en in wezen alleen bekrompenheid is, doch beweeglijkheid is nodig opdat men de dingen tegen elkaar zal weten af te wegen en zich zal weten in te dringen in de eisen van de tijd. Zo leert men rekening te houden met de omstandigheden, en bij alle wijze soepelheid toch de sterke eenheid van zijn wezen te bewaren.

HEXAGRAM 58 : HET BLIJMOEDIGE (110110) Karakter: een mens spreekt vriendelijke woorden waardoor droefenis verdwijnt en plaats maakt voor vreugde en welbevinden; communicatie; uitwisselen; deal. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: MEER - Bovenaan: MEER HET OORDEEL Het Blijmoedige. Welslagen. Gunstig is standvastigheid. HET BEELD Op elkaar rustende meren: het beeld van het Blijmoedige. Zo komt de Edele samen met zijn vrienden voor bespreking en instudering. DE LIJNEN 1 (yang) Tevreden blijmoedigheid. Heil! 2 (yang) Waarachtige blijheid. Heil! Berouw verdwijnt. Vertrouwen op de eigen wil. 3 (yin) Komende blijheid. Onheil! 4 (yang) Weloverwogen blijmoedigheid is niet gerustgesteld. Na het afleggen van zijn fouten heeft men vreugde. 5 (yang) Waarachtigheid tegenover het verstorende is gevaarlijk. 6 (yin) Verleidelijke blijmoedigheid. Laat het niet gebeuren. Schaduwhexagram: 52 - Het Stilhouden Kernhexagram: 37 - Het Gezin / Vormhexagram: 57 - Het Zachtmoedige Centrum: CHAOS Projecties: vreugde, communicatie, feest vieren, expressie, mond, glimlachen, schoonheid, genoegen, sensualiteit, genietingen, meningen, beoordeling, glans, oppervlakkigheid, mode, genot, tijdelijk evenwicht, verpozing, betovering, fascinatie, bespiegeling, spiegelen, projecteren, bespreken, bloemenboten, studiegroepjes, snijden, humor, plezier, verhalen vertellen, spookjes, studeren, verzamelen van kennis, filosoferen, poëzie, bibliotheek, uitdrukkingsvorm, bespreken, verwoorden, handel, dealen, pauze, verblijden, verfrissen, emotioneel, hormonaal, verstoren, Xantippe, ... Volgorde: Als men ergens is binnengedrongen, verheugt men zich. Daarom is het volgende teken: het Blijmoedige. Het Blijmoedige betekent: zich verheugen. Het Blijmoedige is duidelijk kenbaar.

HEXAGRAM 59 : DE OPLODSSING (010011) Karakter:stromend water; een ruimte die is verkregen door het vrijmaken van aarde of steen; een mens buiten de lege ruimte die hij zelf gemaakt heeft; iets nauwkeurig onderzoeken door het van hand tot hand te laten gaan; hoog water; veranderen; omwisselen; verwijderen; uiteenvallen; openen; ontwikkelen; opengaan; vrijmaken; overgaan in een andere toestand. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WATER - Bovenaan: WIND HET OORDEEL De Oplossing: Welslagen. De koning nadert zijn tempel. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. Bevorderlijk is standvastigheid. HET BEELD De wind waait over het water: het beeld van de Oplossing. Zo offerden de oude koningen aan hun heer en bouwden zij tempels. DE LIJNEN 1 (yin) Hij schaft hulp met de kracht van een paard. Heil! 2 (yang) Bij de oplossing loopt hij op zijn stut toe. Berouw verdwijnt. 3 (yang) Hij lost zijn Ik op. Geen berouw. (Zijn wil is naar buiten gericht). 4 (yin) Hij maakt zich los van zijn schare. Verheven heil! Door verstrooiing volgt opeenhoping. Dat is iets, waaraan gewone mensen niet denken. (Zijn licht is groot). 5 (yang) Oplossend zweet zijn zijn luide kreten. Oplossing! Een koning verwijlt zonder blaam. (Hij staat op zijn juiste plaats). 6 (yang) Hij lost zijn bloed op. Weggaan, zich verre houden, naar buiten gaan is zonder blaam. (Daarmee houdt hij schade op een afstand). Schaduwhexagram: 55 - De Volheid Kernhexagram: 27 - De Voeding / Vormhexagram: 19 - De Toenadering Centrum: MATERIE Projecties: oplossing, opoffering, zelfopoffering, altruïsme, uitzuivering, wijds, ondernemend, vele zaken, alchemistisch, opgaan in een groter geheel, uit elkaar gaan, scheiden, scheepvaart, uiteendrijven, herenigen, onuitputtelijke werkzaamheid, offer, openen, vrijmaken, veranderen van positie, overgaan in een andere toestand, verwisselen, sublimatie, vervluchtiging, verdamping, overstijging, desintegratie, loslaten, egoïsme overstijgen, onthechting, naar een hogere orde, optilling, transcendent, uiteenvallen, vertakken, splitsen, wolken en regen, reizen, uittreding, overwaaien, vervagen, grensoverschrijdend, verstrooiing, verspreiding, ruime visie, openheid, tolerantie, ... Volgorde: Op de vreugde volgt verspreiding. Daarom is het volgende teken: de Oplossing. Oplossing wil zeggen uit elkaar gaan.

HEXAGRAM 60 : DE BEPERKING (110010) Karakter: gekookt graan; soep van de dag; officieel zegel; scepter van een hoge beamte; autoriteit; maat en regel; een logische gevolgtrekking; een segment van een bamboestengel; tijdslimiet; een wet; een voorwaarde; DE TRIGRAMMEN/Onderaan: MEER - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Beperking: Welslagen. Bittere beperking mag men niet blijvend beoefenen HET BEELD Boven het meer is het water: het beeld van de Beperking. Zo schept de Edele getal en maat en onderzoekt hij wat deugd en juiste levenswandel is. DE LIJNEN 1 (yang) Deur en hof niet uitgaan brengt geen blaam. (Men weet wat open en gesloten is). 2 (yang) Poort en hof niet uitgaan brengt onheil. (Men verzuimt het beslissende moment). 3 (yin) Wie geen beperkingen kent, zal reden tot klagen hebben. Geen blaam. 4 (yin) Tevreden beperking. Welslagen. (Men ontvangt de weg van de hogere). 5 (yang) Zoete beperking brengt heil. Heengaan brengt achting. 6 (yin) Bittere beperking. Standvastigheid brengt onheil. Berouw verdwijnt.(Haar weg loopt ten einde). Schaduwhexagram: 56 - De Zwerver Kernhexagram: 27 - De Voeding / Vormhexagram: 28 - Het Overwicht van het Grote Centrum: MATERIE Projecties: vasthouden, gematigheid, onderzoek, wetten, regels, ethiek, zeden, moraal, begrenzing, stelsels, maten en gewichten, de vorm, grootheden, in de juiste banen, grenzen, mogelijkheden, talenten, burgerlijk, begrijpen, bevatten, bepalen, richten, focussen, beheersing, binnen de juiste lijnen, indijken, structureren, ... Volgorde: de dingen kunnen niet los van elkaar blijven, daarom is het volgende teken: de Beperking. Beperking betekent vasthouden.

HEXAGRAM 61 : DE INNERLIJKE WAARHEID (110011) Karakter: een pijl doorboort het hart van een vierkant doelwit; een vrouwelijke vogel beschermt met de poten haar kroost; voeden; zogen; verzorgen; hartelijk; vertrouwd; prettig; waarheid; betrouwbaarheid. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: MEER - Bovenaan: WIND HET OORDEEL Innerlijke waarheid. Zwijnen en vissen. Heil. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. Bevorderlijk is standvastigheid. HET BEELD Boven het meer is de wind: het beeld van de Innerlijke Waarheid. Zo bespreekt de Edele de strafzaken om executies op te houden. DE LIJNEN 1 (yang) Bereid zijn brengt heil. Zijn er bijbedoelingen, dan is dat verontrustend. 2 (yang)Een roepende kraanvogel in de schaduw. Zijn jong antwoordt hem. Ik heb een goede beker. Die wil ik met je delen. (Dat is de toegenegenheid, die uit het diepst van het hart komt). 3 (yin) Hij vindt een kameraad. Nu een trommelt hij, dan houdt hij op. Nu eens zucht hij, dan zingt hij weer. 4 (yin) De maan, die bijna vol is. Eén paard van het span gaat verloren. Geen blaam. (Hij scheidt zich af van zijn soort en wendt zich omhoog). 5 (yang) Hij bezit waarheid, die nauw verbindt. Geen blaam. 6 (yang) Hanengekraai dat ten hemel stijgt. Standvastigheid brengt onheil. (Hoe zou dat lang kunnen duren?). Schaduwhexagram: 62 - Overwicht van het kleine Kernhexagram: 27 - De Voeding / Vormhexagram: 46 - Het Omhoogdringen Centrum: MATERIE Projecties: betrouwbaarheid, vertrouwen, innerlijke band, verbond, de macht van het vertrouwen, holtes, innerlijke waarheid, bereidheid, innerlijke kracht, van binnenuit, ei, beschermen, gunstige voortekenen, telepatie, naastenliefde, empathie, reizen, de zee, onderzoek van meningen, gedachtenonderzoek, diep menselijk inzicht, rechtvaardige gerechtigheid, helderziendheid, heilig hart, kwaliteit, voorzienigheid, bewustwording en erkenning als gevolg van trouw en betrouwbaarheid, van kennis naar wijsheid, balans tussen wetenschap en geloof, diepte en inzicht, gnosis, ... Volgorde: Doordat de dingen beperkt worden, worden ze betrouwbaar gemaakt. Daarom is het volgende teken: Innerlijke Waarheid. Dat betekent betrouwbaarheid.

HEXAGRAM 62 : OVERWICHT VAN HET KLEINE (001100) Karakter: het opdelen van iets wat van nature al klein is; stap voor stap lopen; een skelet; schedel en botten; een gespleten verhemelte; schenden, ergens aan voorbij gaan; een fout maken; iets wat de doorslag heeft. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: BERG - Bovenaan: DONDER HET OORDEEL Het Overwicht van het Kleine. Welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid. Men kan kleine dingen doen, men mag geen grote dingen doen. De vliegende vogel brengt de boodschap: het is niet goed omhoog te streven. Het is goed beneden te blijven. Groot heil! HET BEELD Op de berg is de donder: het beeld van het Overwicht van het Kleine. Zo hecht de Edele in zijn levenswandel het meeste gewicht aan de piëteit. Bij sterfgevallen hecht hij het meeste gewicht aan de droefheid. Bij zijn uitgaven betracht hij in de eerste plaats de spaarzaamheid. DE LIJNEN 1 (yin) De vogel komt door vliegen in het ongeluk. Daar is niets aan te doen. 2 (yin) Zij gaat haar stamvader voorbij en ontmoet de stammoeder. Hij dringt niet door tot zijn vorst en ontmoet de beamte. Geen blaam. (De beamte mag de vorst niet willen overtreffen). 3 (yang) Als men niet buitengewoon voorzichtig is, loopt men gevaar in de rug te worden aangevallen en geslagen. Onheil! (Wat is dat een ramp!) 4 (yang) Geen blaam. Zonder voorbij te gaan treft bij hem. Heengaan brengt gevaar. Men moet op zijn hoede zijn. Handel niet. Wees steeds standvastig. (Men mag in geen geval op deze wijze doorgaan). 5 (yin) Dichte wolken, geen regen voor ons Westelijk gebied. De vorst schiet en treft die in de grot. (Hij is al boven). 6 (yin) Zonder hem te treffen gaat hij hem voorbij. De vliegende vogel verlaat hem. Onheil! Dat betekent ongeluk en schade. (Hij is reeds hoogmoedig). Schaduwhexagram: 61 - De Innerlijke Waarheid Kernhexagram: 28 - Overwicht van het Grote/ Vormhexagram: 26 - De Temmende Macht van het Grote Centrum: ENERGIE Projecties: overgang, rouwproces, fase, verdriet, heroriëntatie, gewenning, respect tonen, spaarzaamheid betrachten, droefheid, zwaarte, zweven tussen een einde en een nieuw begin, laag blijven, details verzorgen, omstandigheden, het is nu eenmaal zo, vogels, nesten bouwen, nestdrang, zweven, overmoed, hybris, illusies, verlies verwerken, nederlaag aanvaarden, hamsteren, alleen komen te staan, verkoudheid, niet overdrijven, dramatiseren, theatraliteit, laag blijven, overgave, mystiek, ... Volgorde: Als men het vertrouwen der wezens heeft, brengt men hen in beweging; daarom is het volgende teken: het Overwicht van het Kleine.

HEXAGRAM 63 : NA DE VOLEINDING (101010) Karakter: gekookt graan; stromend water; inademen en verzwelgen; een korenveld in perspectief met drie aren; drie als grote hoeveelheid; perfecte harmonie; een geheel, regelmatigheid. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: VUUR - Bovenaan: WATER HET OORDEEL Welslagen in het kleine. Bevorderlijk is standvastigheid. In het begin heil, aan het eind verwarring. HET BEELD Het water is boven het vuur: het beeld van de toestand Na de Voleinding. Zo is de Edele op ongeluk bedacht en wapent hij zich van tevoren daartegen. DE LIJNEN 1 (yang) Hij remt zijn wielen. Hij komt met de staart in het water. Geen blaam. 2 (yin) De vrouw verliest het gordijn van haar rijtuig. Loop het niet na. Op de zevende dag krijg je het (als gevolg van de middenweg). 3 (yang) De hoge voorvader tuchtigt het duivelsland. Na drie jaar overwint hij het. Gemenen mag men niet gebruiken (dat is uitputtend). 4 (yin) Ook de mooiste kleren worden lompen. Wees heel de dag voorzichtig. Er is reden tot ongerustheid. 5 (yang) De buur in het oosten, die een os slacht, krijgt niet zoveel werkelijk geluk als de buur in het Westen met zijn kleine offer. (Het heilkomt voor hem in het groot). 6 (yin) Hij komt met het hoofd in het water. Gevaar. (Hoe kan men dat lang uithouden?). Schaduwhexagram: 64 - Voor de Voleinding Kernhexagram: 64 - Voor de Voleinding / Vormhexagram: 17 - Het Navolgen Centrum: ORDE Projecties: evenwichtstoestand, labiel evenwicht, momentopname van perfectie, volmaakte orde, een erg lage vorm van entropie, ruggegraad, zelfkennis, existentieel, holisme, totaalbeeld, organische symptomen, nivelleren, geordende situatie, ingaan tegen verval, seksueel contact tussen twee mensen, de vos, de ziel, gevaar voor decadentie, comfort en de nadelen ervan, ledigheid, het evenwicht bewaren, behoeden, voltooien, ... Volgorde: Wie boven de dingen staat, brengt ze tot voleinding. Daarom is het volgende teken: Na de Voleinding. Dat is consolidatie (bevestigen, duurzaam maken, aaneen groeien).

HEXAGRAM 64 : VOOR DE VOLEINDING (010101) Karakter: een hoge boom met de wortels en de takken; ook ontkenning en cyclus; stromend water; een korenveld met drie aren in perspectief, als symbool voor het vele; geheel en regelmaat; oversteken; beëindigen; helpen; opluchting. DE TRIGRAMMEN/Onderaan: WATER - Bovenaan: VUUR HET OORDEEL Voor de Voleinding: Welslagen. Als echter de kleine vos, wanneer hij de overtocht bijna heeft volbracht, met de staart in het water komt, dan is er niets dat bevorderlijk zou kunnen zijn. HET BEELD Het Vuur is boven het water: het beeld van de toestand voor de overtocht. Zo is de Edele voorzichtig bij de onderscheiding van de dingen, opdat alles op zijn plaats komt. DE LIJNEN 1 (yin) Hij komt met de staart in het water. Beschamend. (Hij kan het einde niet overzien). 2 (yang) Hij remt zijn wielen. Standvastigheid brengt heil. 3 (yin) Voor de Voleinding brengt aanval onheil. Het is bevorderlijk, het grote water over te steken. 4 (yang) Standvastigheid brengt heil. Berouw verdwijnt. Hevige beroering om het duivelsland te tuchtigen. Drie jaar lang worden grote rijken als beloning uitgedeeld. (De wil geschiedt). 5 (yin) Standvastigheid brengt heil. Geen berouw. Het licht van de Edele is waarachtig. Heil. 6 (yang) In waarachtig vertrouwen drinkt men wijn. Geen blaam. Als men echter zijn hoofd nat maakt, zal men het zeer zeker verliezen. Als men bij het wijndrinken zijn hoofd nat maakt, kent men blijkbaar geen matigheid. Schaduwhexagram: 63 - Na de Voleinding Kernhexagram: 63 - Na de Voleinding / Vormhexagram: 54 - Het Huwende Meisje Centrum: CHAOS Projecties: wanorde, chaos, grote entropie, uitputting, alles moet nog beginnen, absolute voorzichtigheid, de kiemen kennen, de vos, list, doorwaden, oversteken, iets ondernemen waarvan je de uitkomst niet kent, kan nog alle kanten uit, hersft, terugkeer is niet mogelijk, aanvangen, ... Volgorde: De dingen kunnen zich niet geheel uitputten, daarom is het volgende en laatste teken: Voor de Voleinding.

TRIGRAMMEN (drie lijnen op elkaar) Een yange lijn is een actieve lijn, heeft de binaire waarde 1 en wordt getekend als een ononderbroken rechte lijn (____). Een yinne lijn is een receptieve lijn, heeft daardoor de binaire getalwaarde O en wordt getekend als een onderbroken lijn (__  __). De trigrammen en hun belangrijkste betekenissen zijn: HEMEL = yang/yang/yang = 111 = Het Scheppende = energie, vader, potentie, initiatief, bevruchten, kracht, sterk, tijd, ... MEER = yang/yang/yin = 110 = Het blijmoedige = mond, communicatie, feesten, praten, overleg, vreugde, taal, ... VUUR = yang/yin/yang = 101 = Het Hechtende = verstand, logos, inzicht, analyse, oog, helder, vlam, begrip, dag, ... DONDER = yang/yin/yin = 100 = Het Opwindende = aanvang, kabaal, start, boem, oudste zoon, bewegend, reizen, ... WIND =  yin/yang/yang = 011 = Het Zachtmoedige = rijpend, indringend, groei, fascinatie, oudste dochter, verderf, ... WATER = yin/yang/yin = 010 = Het Onpeilbare = ziel, hart, oor, gevaar, verborgen, stromend, aanvoelen, intuïtief, ... BERG = yin/yin/yang = 001 = Het Stilhouden = rug, meditatie, einde, dood, rustend in vrede, alleen, wijs, stil, ... AARDE = yin/yin/yin = 000 = Het Ontvangende = materie, moeder, opname, baarmoeder, baren, receptief, massa, ...

Er zijn acht oer-beelden (trigrammen) die, in combinatie met elkaar, uitdeinen in 64 hexagrammen of “tekenen” of “symbolen”. Zij vormen samen de I Tjing of je zou kunnen spreken van "het schaakspel van het leven" (op het schaakbord zijn eveneens 64 vakjes). Elk HEXAGRAM heeft: - een schriftteken (een Chinees karakter) - een naam - een getal - een oordeel - een beeld - zes lijnen (van onder naar boven) Je kan een hexagram ook omzetten in een binaire code. Het hexagram 1 - Het Scheppende bestaat uit zes yanglijnen en heeft dus als binaire code 111111. Zowel bij de trigrammen (drie lijnen) als bij de hexagrammen (zes lijnen) vertrekt men in de duiding van onderen en gaat men vervolgens naar boven. De eerste lijn is dus de onderste lijn. Je kan een hexagram ook omkeren. Dat heeft ons een beeld van de ongekende zijde van dit hexagram. Dit is het schaduwhexagram. Achter elk hexagram schuilt er ook een kernhexagram (een combinatie van de trigrammen die gevormd worden door de lijnen 2-3-4 en 3-4-5) en een vormhexagram (de trigrammenvolgorde van Fu Hsi wordt omgezet in die van Wen – zie literatuur). Een kernhexagram zegt ons iets over de dieperliggende betekenis van het hexagram, de achtergrond ervan als het ware, terwijl het vormhexagram ons iets duidelijk maakt over de uitingswijze van het hexagram, de voorgrond als het ware. Er is meer tussen hemel en aarde! Je kent de uitdrukking wel. In I Tjing-termen betekent de hemel ook energie, en de aarde materie. Tussen de materie en de energie (E=mc2) speelt zich een magisch spel tussen orde en chaos af. Wat nu "één" is wordt vervolgens "veel" en wat "veel" is komt weer bij-"één". Als je van elk hexagram het kernhexagram maakt, en als je van het kernhexagram nog eens een kernhexagram zoekt, dan kom je steeds uit bij één van de volgende vier hexagrammen (het centrum): HEXAGRAM 2 : Het Ontvangende MATERIE CHEN - Standvastigheid, winter, noorden, antwoord, kern Natuurkracht: gravitatie (graviton) HEXAGRAM 1 : Het Scheppende ENERGIE YUAN - Verheven, fundamenteel, liefde, lente, oorsprong Natuurkracht: electromagnetisme (foton) HEXAGRAM 63 : Na de Voleinding ORDE HENG Welslagen, succes, zomer, zuiden, voorspoedig Natuurkracht: zwakke kernkracht (W,Z - krachtdeeltje) HEXAGRAM 64 : Voor de Voleinding CHAOS LI - Bevorderlijk, gunstig, herfst, wijs, oogst, winst, scherp Natuurkracht: sterke kernkracht (gluon) De mantra "Yuan Heng Li Chen" is een oude spreuk en ligt aan de basis van de I Tjing. Wie zich aan de bewegingen van het Tao of van de schijnbare Tijd aanpast, is een perfecte kameleon (afgebeeld op de voorkaft van de Wilhelm-uitgave van de I Tjing). Het leven lijkt door die aanpassingen lichter en ruimer en gemakkelijker. Het Tao licht op en het "ik" verdwijnt wat op de achtergrond. Of je de Eenheid van wat is nu Tao noemt (of welke naam je er ook aan geeft), het betreft in elk geval iets groters dan je eigen kracht. In die zin is de I Tjing eerder gericht op de mysticus dan op de magër. Een magiër wil heersen, een mysticus erkent zijn eigen nietigheid. Door zich via de I Tjing en zijn symbolen aan de bewegingen van het Grotere Geheel aan te passen, lijkt het of je thuiskomt, lijkt het of je geworden bent waarvoor je bedoeld bent, zoiets... De kloof tussen het Grotere Tao en de handelingen van een individu schijnt zich te dichten. Als iemand deze "ver-eniging" ervaart, spreekt men traditioneel van een CHUN-TZU. Letterlijk is het: een "heersende zoon", een voltooid, gerealiseerd mens, ideaalbeeld van iemand die het orakel gebruikt om haar of zijn leven in overeenstemming met het Grotere Geheel in plaats van met de eigen wil. Het orakel is bedoeld voor iemand die het ideaalbeeld van de Chün-Tzu verwerkelijkt Hij leeft in hemel-en-aarde, een wereld van voortdurende verandering, van vermenevuldigingen en bewegingen, energieën en geesten. Chün-Tzu valt in feite niet te vertalen. Het was oorspronkelijk een aanduiding van een adellijke rang. Vandaar wellicht dat Wilhelm het vertaalt met "edele". Ik heb de term steeds met hoofdletter geschreven om er nogmaals de klemtoon op te leggen. Psychologisch zou je het de "positieve en lichtende kant van de persoonlijkheid" kunnen noemen, de kant die erop gericht is constructief en opbouwend te handelen en waarbij de motieven van het individu gericht zijn op mededogen en vriendelijkheid. De andere kant, de Schaduwzijde van onze persoonlijkheid bestaat ook, maar voor die zijn de orakels en adviezenvan de I Tjing niet bedoeld. Als de teksten in de I Tjing daarom spreken over de "gemene" dan betreft het zelden iets of iemand buiten onszelf, maar slaat het vaak op de duistere vernietigende kant van onze eigen psyche en persoonlijkheid.

Er bestaan vele manieren om de I Tjing te raadplegen. De meest gangbare is de methode met munten, waar ik hieronder verder op inga. Voor de andere methoden verwijs ik graag naar de bestaande literatuur (zie ook www.i-tjingcentrum.nl). Nu komen we bij het, voor een westerse analytisch gerichte geest, moeilijkste deel van de I Tjing: de SYNCHRONICITEIT!!! Deze vindt plaats naast de dimensies van tijd, ruimte en causaliteit. Het gaat 'm hier botweg over TOEVAL. Niet zo maar toeval, maar "betekenisvol toeval". De term werd vooral door Carl Gustav Jung in de bekendheid gebracht. Meer wetenschappelijk vindt men nu dezelfde inzichten terug in de domeinden van de fysica, de quantummechanica en de chaostheorie. Maar voor simpele zielen als wij, en u lezer, valt het nochtans moeilijk om op het toeval te willen vertrouwen. Sinds de Verlichting (17de en 18de eeuw) en sinds de Industriële Revolutie hadden we zo gehoopt op totale controle op de werkelijkheid. We meenden de Middeleeuwen en het geloof in de "heilige voorzienigheid" achter ons te hebben gelaten, maar moesten tot scha en schande toe erkennen dat er (voor sommigen misschien helaas) meer is tussen hemel en aarde dan dat de menselijke geest tot nu toe kan bevatten. En dat overgave aan die menselijke geest ook helaas leidt tot wanhopige en desastreuze situaties, escalerend in de tweede wereldoorlog en in Hiroshima en Nagasaki. Alleen op de menselijke geest vertrouwen lijkt me een gevaarlijke optie. Om daarvoor nu opnieuw geheel te regreseren en terug te keren naar de voorzienigheid uit de Katholieke Sekte, ook dat is geen optie. Waar het om gaat is de eigen ervaring van de schijnbare werkelijkheid zoals die zich aan ons voordoet. Experimenteer eerder zelf met het betekenisvolle toeval, eerder dan zich slaafs over te geven aan hypes of kamergeleerden uit de geïsoleerde laboratoria. Ga de uitdaging aan!! Test het toeval en u zal verwonderd staan! Let op m'n woorden... Vraag de I Tjing om advies over een probleem, een thema, een situatie, gedachte of handeling die u momenteel na aan het hart ligt. De betrokken emotie is een noodzaak om tot een resonerend antwoord te komen. Formuleer zo helder mogelijk uw vraag aan de I Tjing, noteer deze op een blad papier of in een schriftje. Concentreer u op uw vraag en neem drie munten in je hand. Het opgooien van drie munten is nu slechts een methode om het toeval (of je onbewuste) te raadplegen. Er zijn, zoals eerder gezegd, vele methoden om dat te doen. Gooi de drie munten nu zesmaal naeen op. Schrijf bij elke worp het verkregen resultaat. Bijvoorbeeld: eenmaal kop, tweemaal muntzijde. Maak met uzelf de afsraak welke waarde u toekent aan elke zijde. Traditioneel geeft met aan de muntzijde de waarde twee (deelbaar en dus yin) en aan de kopzijde de waarde drie (ondeelbaar en dus yang). Tel de drie verkregen zijden nu op: voorbeeld hierboven is KOP+MUNT+MUNT, dat is dus 3+2+2= 7. Doe dit zesmaal na elkaar. De eerste worp is bedoeld om de onderste lijn van een hexagram te verkrijgen. De tweede worp is de tweede lijn, de derde worp de derde lijn en zo verder. Als u nu drie munten opgooit en ze de waarde twee en drie geeft, en deze optelt, dan verkrijgt u vier mogelijke resultaten: 6 of 7 of 8 of 9. Andere resultaten zijn niet mogelijk. De 6 en de 8 zijn deelbaar en zijn dus YINLIJNEN. De 7 en de 9 zijn ondeelbaar en daarom YANGLIJNEN. Als u die nu tekent verkrijgt u een hexagram. De onderste drie lijnen vormen samen het onderste trigram en vindt u terug in de OPZOEKTABEL hieronder aan de rechter- en linkerzijde van elke tabel. De bovenste drie lijnen zijn het bovenste trigram en kan u vinden bovenaan de opzoektabel hieronder. Waar u horizontaal en verticaal vanuit de twee trigrammen een punt snijdt, daar vindt u een getal. Dat is het nummer van het hexagram dat u hebt verkregen op uw vraag. Zoek hieroven naar de betekenis van het hexagram. De I Tjing is het boek der "veranderingen". Zelden gebeurt het dat een situatie stabiel en dezelfde blijft. Meestal is er neiging tot evolutie, schijnbare beweging en verandering. Dit komt in de I Tjing tot uiting in wat men noemt "bewegende lijnen", dat zijn de lijnen die u hebt verkregen door munten op te gooien en waarvan het resultaat 6 (het minste) en 9 (het meeste) was. De wet van de omslag (eniantrodomie) is een vaak voorkomend verschijnsel in de I Tjing. De achterliggende betekenis is die: elk hoogtepunt slaat om in zijn tegendeel. Het minste (6) slaat om, het meeste (9) slaat om. Als u kijkt naar de doo u verkregen lijnen? Welke waren MUNT+MUNT+MUNT (3+3+3=9) en welke waren er KOP+KOP+KOP=2+2+2=6). Teken nu het veranderende hexagram. U verandert de bewegende lijnen (6 of 9) in hun tegendeel. De andere, niet bewegende lijnen, neemt u gewoon weer over. U verkrijgt nu een andere onderste en/of bovenste trigram, en aldus ook een ander hexagram. Dit duidt op de tendens, de verandering of de richting waarin uw vraag zich schijnbaar zal ontwikkelen. Lees bij uw eerste hexagram het OORDEEL, BEELD, en eventuele VERANDERENDE LIJN(EN). Lees vervolgens bij het veranderende hexagram alleen het oordeel en het beeld. Probeer bij het lezen telkens uw thema of vraag in gedachten te houden en wat je leest te plaatsen in de context en de achtergrond van uw vraag. Doe de test! Zoek het zelf maar uit. Veel succes! (MO: niet alle hexagrammen staan al op deze site afgedrukt. Raadpleeg voorlopig andere literatuurbronnen) OPZOEKTABEL

Hieronder vindt u citaten uit de "de Tien Vleugels", een oude commentaartekst op de I Tjing. Deze kan verduidelijking geven aan wie diepgaanden de I Tjing wil bestuderen. Het commentaar van Richard Wilhelm OP deze commentaren heb ik er niet bij geplaatst. I Sjwo Kwa - Bespreking van de Tekens HOOFDSTUK 1 §1 Over het ontstaan van het boek De heilige wijzen maakten in oude tijden het boek der veranderingen als volgt: om op geheimzinnige wijze de lichte goden te helpen, vonden zij het duizendbladorakel uit. Ze kenden aan de hemel het getal drie toe en aan de aarde het getal twee en berekende daarnaar de verdere getallen. Zij beschouwden de veranderingen in het donkere en het lichte en stelden daarnaar de tekens vast. Zij wekten bewegingen in het vaste en het zachte en lieten zo de afzonderlijke lijnen ontstaan. Zij brachten zichzelf in harmonie met zin en leven en stelden in overeenstemming daarmee de juiste regelen voor het goede en rechtvaardige op. Doordat ze de ordening van de buitenwereld tot het einde doordachten en de wet van het eigen innerlijke tot in de diepste kern vervolgden, kwamen zij tot een juist begrip van het lot. §2 Over het Tao en de vorming van een Teken De heilige wijzen maakten in oude tijden het boek der veranderingen aldus: zij wilden de regelen van de innerlijke wet en van het noodlot nagaan. Daarom stelden zij het tao van de hemel vast en noemden dat het donkere en het lichte. Zij stelden het tao van de aarde vast en noemden dat het weke en het vaste. Zij stelden het tao van de mens vast en noemden dat de liefde en de rechtvaardigheid. Deze drie fundamentele krachten werden bijeen genomen en verdubbeld. Daarom vormen in het boek van de veranderingen altijd zes lijnen een teken. De plaatsen worden ingedeeld in donkere en lichte, daarop staan afwisselend het weke en het vaste. Daarom heeft het boek van de veranderingen zes plaatsen, die de lijnfiguren vormen. HOOFDSTUK II §3 Over de trigrammen in de volgorde van Fu Hsi Hemel en Aarde bepalen de richting. De krachten van Berg en Meer staan met elkaar in verbinding. Donder en Wind wekken elkander op. Water en Vuur bestrijden elkaar niet. Zo worden de acht trigrammen met elkaar vermengd. Het verdwijnende te tellen berust op de voorwaartse beweging. Het komende te weten berust op de teruggaande beweging. Daarom heeft het boek van de veranderingen teruglopende getallen. §4 Over de acht oertekens De Donder bewerkt de beweging, de Wind bewerkt de oplossing, de Regen bewerkt de bevochtiging, de Zon bewerkt de verwarming, het Stilhouden bewerkt de rust, het Blijmoedige bewerkt de vreugde, het Scheppende bewerkt beheersing, het Ontvangende bewerkt de berging. §5 Over de trigrammen in de volgorde van Koning Wen De Hemelse Macht treedt te voorschijn in het teken van het Opwindende. Hij brengt alles tot wasdom in het teken van het Zachtmoedige, hij laat de schepselen elkaar ontwarren in het teken van het Zich-Hechtende (het licht), hij laat hen elkaar dienen in het teken van het Ontvangende. Hij verheugt zich in het teken van het Blijmoedige, hij strijdt in het teken van het Scheppende, hij geeft zich moeite in het teken van het Onpeilbare, hij brengt hen tot volledigheid in het teken van het Stilhouden. De tienduizend dingen komen allen tevoorschijn in het teken van het Opwindende. Het Opwindende staat in het Oosten. Zij komen tot wasdom in het teken van het Zachtmoedige. Het Zachtmoedige staat in het Zuidoosten. Wasdom betekent dat de tienduizend dingen rein en volledig worden zoals ze zijn voorbestemd. Het Zich-Hechtende is het licht, waarin de tienduizend dingen elkaar zien. Het is het teken van het Zuiden. Dat de heilige wijzen hun gezicht naar het Zuiden keerden, als zij zich openstelden voor de Zin van de wereld, heeft de betekenis, dat zij zich bij al wat zij deden tot het licht wendden. Blijkbaar ontleenden zij dat aan dit teken. Het Ontvangende is de Aarde. Zij zorgt ervoor, dat alle wezens gevoed en verzorgd worden. Daarom staat er: "hij laat elkaar dienen in het teken van het Ontvangende". Het Blijmoedige is het midden van de herfst, die alle wezens verheugt. Daarom staat er: "hij verheugt hen in het teken van het Blijmoedige". "Hij strijdt in het teken van het Scheppende." Het Scheppende is het teken van het Noordwesten. Het betekent, dat hier het donkere en het lichte elkaar opwekken. Yin en yang strijden met elkaar. Het "het Onpeilbare" wordt het water bedoeld. Het is het teken van het Noorden, het teken van de moeite en de inspanning, waaraan geen mens ontkomt. Daarom wordt er gezegd: "hij geeft zich moeite in het teken van het Onpeilbare." Het Stilhouden is het teken van het Noordoosten, waar aanvang en einde van de tienduizend dingen wordt voltooid. Daarom staat er: "hij voltooit hen in het teken van het Stilhouden." §6 Over het grote geheim dat in de tienduizend dingen aanwezig is De Grote Geest is op geheimzinnige wijze in alle wezens werkzaam. Onder alles wat de dingen beweegt, is er niets snellers dan de Donder. Onder alles wat de dingen buigt, is er niets snellers dan de Wind. Onder alles wat de dingen verwarmt, is er niets uitdrogenders dan het Vuur. Onder alles wat de dingen blij maakt, is er niets vreugdevollers dan het Meer. Onder alles wat de dingen bevochtigt, is er niets vochtigers dan het Water. Onder alles wat de dingen voltooit en de dingen aanvangt, is er niets heerlijkers dan het Stilhouden. Daarom: water en vuur vullen elkaar aan. Donder en Wind storen elkaar niet, de krachten van Berg en Meer staan met elkaar in verbinding: zo alleen is verandering en vervorming mogelijk en kunnen alle tienduizend dingen voltooid worden tot wat zij waren voorbestemd. ...

© 2010 Bartje Bulteel / Comsa! Adverteren? | Bezoekers: 5329